คำศัพท์คอมพิวเตอร์หมวด..C

C
หมายถึง :
เป็นภาษาโปรแกรมภาษาหนึ่ง ซึ่งพัฒนาขึ้นมาโดย เดนนิสริทชี่ (Dennis Ritchie) ที่ Bell Laboratories เมื่อปี พ.ศ. 2515 ภาษา C แม้จะเป็นภาษาระดับสูง แต่ก็สามารถใช้เป็นภาษาเครื่องได้เป็นอย่างดี มันมีความเกี่ยวพันใกล้ชิดกับ ระบบการทำงานของ UNIX (UNIX operating system) ในปัจจุบันนำมาใช้กันอย่างกว้างขวางและได้รับการรับรองมาตรฐานโดย ANSI (American Nation Standard Institute) แล้ว
--------------------------------------------------------------------------------

C++
หมายถึง :
ภาษา C programming language รุ่นใหม่ ซึ่งพัฒนาขึ้นมาโดย Bjarne Strousrup ณ ห้องปฏิบัติการ Bell Laboratories เมื่อต้นปี พ.ศ. 2523 ภาษา C เวอร์ชั่นนี้เป็นที่ยอมรับของนักผลิตโปรแกรมทั้งหลาย เช่น บริษัท Apple Computer และบริษัท Sun Microsystem เป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

cable
หมายถึง :
สายเคเบิล เป็นสายสื่อที่ใช้ต่อเชื่อมโยงระหว่างอุปกรณ์ชนิดต่างๆ ของคอมพิวเตอร์ มีวัสดุห่อหุ้มสายเพื่อป้องกันความเสียหายและการรั่วไหล อุปกรณ์ต่างๆ ที่ต่อเชื่อมด้วยสายเคเบิล เช่น แป้นพิมพ์ (keyboard) เมาส์ (mouse) เครื่องพิมพ์ (printer) เป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

cable connector
หมายถึง :
ได้แก่ ตัวต่อที่อยู่ตรงส่วนปลายสายเคเบิลทั้งสองข้าง
--------------------------------------------------------------------------------

cache
หมายถึง :
ระบบย่อยของหน่วยความจำอย่างหนึ่งซึ่งใช้ค่าของข้อมูลบ่อยๆ จึงมีการคัดลอกข้อมูลเอาไว้ในนี้ เพื่อความสะดวกในการใช้ หน่วยความจำของ cache จะเก็บข้อมูลที่ใช้บ่อยๆ เข้าสู่ RAM ทั้งตำแหน่งและสังกัดที่เก็บข้อมูลอยู่ เมื่อการประมวลผลต้องการข้อมูลที่อยู่ ณ สังกัดนั้นๆ ในหน่อยความจะ cache ก็จะทำการตรวจสอบว่ามีข้อมูลที่ต้องการหรือไม่ ถ้ามีก็จะส่งข้อมูลไปยังหน่วยประมวลผลทันที ถ้าไม่มี cache ก็จะเข้าถึงหน่วยความจำตามปกติ เพื่อนำข้อมุลไปสู่การประมวลผล cache มีประโยชน์เมื่อการนำข้อมูลเข้าสู่ RAM ทำได้อย่างเชื่องช้า การนำเข้าสู่ cache มักทำได้รวดเร็วกว่า
--------------------------------------------------------------------------------

CAD
หมายถึง :
(อ่านว่า แคด) เป็นคำย่อของคำว่า computer-aided-design เป็นชื่อของโปรแกรมปฏิบัติการชนิดหนึ่ง ซึ่งใช้ในการออกแบบวิศวกรรม สถาปัตยกรรม หรือรูปแบบต่างๆ ทางวิทยาศาสตร์ แบบที่ออกโดย CAD จะเป็นสองหรือสามมิติ
--------------------------------------------------------------------------------

CAD/CAM
หมายถึง :
(อ่านว่า แคด/แคม) เป็นคำย่อของคำว่า computer-aided-design/computer-aided-manufacturing หมายถึงการใช้คอมพิวเตอร์ในการออกแบบผลิตภัณฑ์ เป็นอุตสาหกรรม เราสามารถใช้ CAD/CAM ผลิตชิ้นส่วนของเครื่องจักร เครื่องยนต์ เป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

calculator
หมายถึง :
เครื่องคิดเลข ในความหมายที่กว้างหมายถึง เครื่องมือที่ใช้สำหรับทำงานเกี่ยวกับตัวเลขและการคำนวณ
--------------------------------------------------------------------------------

CAI
หมายถึง :
คำย่อของคำว่า computer-aided หรือ computer-as-sisted instruction เป็นโปรแกรมการศึกษาโปรแกรมหนึ่งที่สามารถใช้เป็นอุปกรณ์การสอนได้ สามารถใช้โปรแกรมนี้เป็นโปรแกรมฝึกหัด โปรแกรมถาม-ตอบ หรือเป็นโปรแกรมสอนหัวข้อต่างๆ และใช้เป็นโปรแกรมทดสอบความรู้ของนักเรียนได้
--------------------------------------------------------------------------------

call
หมายถึง :
การถ่ายทอดโปรแกรมการควบคุมงานไปยังส่วนหนึ่งส่วนใดของรหัสในขณะที่กลังเก็บรักษา (save) สารสนเทศที่จำเป็น เพื่อให้การควบคุมการทำงานกลับมายังจุดที่เรียก
--------------------------------------------------------------------------------

CAM
หมายถึง :
(อ่านว่า แคม) เป็นคำย่อของ computer-aided manu-facturing หมายถึงการใช้คอมพิวเตอร์ควบคุมงานผลิตผลิตภัณฑ์อย่างอัตโนมัติ ดูเพิ่มเติม CAD/CAM
--------------------------------------------------------------------------------

capacity
หมายถึง :
สมรรถนะ ในทางคอมพิวเตอร์ หมายถึงปริมาณของสารสนเทศซึ่งคอมพิวเตอร์หรือเครื่องมือที่ใช้ในการประมวลผลสามารถประมวลผล หรือเก็บไว้ได้ เช่น แผ่นดิสก์สามารถเก็บตัวอักษรได้จำนวนกี่ไบต์ นั่นเป็นสมรรถนะ (capacity) ของแผ่นดิสก์นั้น
--------------------------------------------------------------------------------

Caps Lock key
หมายถึง :
แป้นคีย์บนแป้นพิมพ์ ซึ่งเมื่อกดแป้นนี้แล้ว อักษรภาษาอังกฤษที่พิมพ์จะเป็นตัวอักษรพิมพ์ใหญ่ (capital letter) เมื่อปล่อยก็จะกลับมาเป็นตัวอักษรพิมพ์เล็กตามปกติ ส่วนแป้นพิมพ์ภาษาไทย เมื่อกดแป้นนี้จะเป้นตัวอักษรบน
--------------------------------------------------------------------------------

card
หมายถึง :
การ์ด หมายถึง แผ่นวงจรซึ่งพิมพ์สำเร็จ หรือหมายถึง adapter ซึ่งสามารถนำมาเสียบต่อเชื่อมโยงเข้ากับคอมพิวเตอร์ เพื่อให้สามารถทำหน้าที่อย่างใดอย่างหนึ่งเพิ่มขึ้นได้
--------------------------------------------------------------------------------

carrier
หมายถึง :
พาหะ ใช้ในการสื่อสาร เป็นสิ่งที่ใช้นำหรือพาเอาสารสนเทศไปยังผู้บริโภค; หรือหมายถึงบริษัท หรือองค์การธุรกิจ ที่ทำหน้าที่จัดหาโทรศัพท์และเคื่องมือสื่อสารอื่นๆ เพื่อให้บริการแก่ผู้บริโภค
--------------------------------------------------------------------------------

carrier system
หมายถึง :
ระบบการสื่อสาร เป็นวิธีการสื่อสารซึ่งใช้ความถี่ต่างๆ กัน เพื่อส่งผ่านหรือถ่ายทอดสารสนเทศไปตามช่องสัญญานการสื่อสารแต่ละช่อง
--------------------------------------------------------------------------------

cartridge
หมายถึง :
กล่อง, ตลับ มักใช้ กับอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ เช่น กล่องดิสก์ (disk cartridge) กล่องหน่วยความจำ (memory cartridge) กล่องโทนเนอร์ (toner cartridge) กล่องริบบอน (ribbon cartridge) เป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

cassette tape
หมายถึง :
เทปแบบตลับ ที่เรามักเรียกว่า เทปคาสเส็ท
--------------------------------------------------------------------------------

CAT
หมายถึง :
ดู computer-assisted teaching
--------------------------------------------------------------------------------

catalog
หมายถึง :
รายการของแหล่งข้อมูล ในทางคอมพิวเตอร์ หมายถึงรายการของสารสนเทศต่างๆ เช่น ชื่อ แบบหรือชนิด ตำแหน่งที่อยู่หรือสังกัด และความยาวของเนื้อเรื่องเป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

cathode
หมายถึง :
ขั้วไฟฟ้าซึ่งมีประจุไฟฟ้าลบ อิเล็กตรอนจะไหลจากขั่วลบไปยังขั้วบวก (anode) ตามปกตินำมาใช้หมายถึง ขั้วที่ปล่อยกระแสอิเล็กตรอนของกระแสไฟฟ้า
--------------------------------------------------------------------------------

cathode-ray tube
หมายถึง :
ดู CRT
--------------------------------------------------------------------------------

CBT
หมายถึง :
คำย่อของ computer-based training หมายถึง การใช้คอมพิวเตอร์และโปรแกรมซึ่งทำขึ้นพิเศษเพื่อสอน
--------------------------------------------------------------------------------

CD
หมายถึง :
คำย่อของ Carrier Detect เป็นสัญญานที่ส่งมาจากโมเด็ม ซึ่งเสียบต่อเชื่อมโยงอยู่กับคอมพิวเตอร์ เพื่อแสดงให้เห็นว่าโมเด็มนั้นกำลังอยู่ในสาย
--------------------------------------------------------------------------------

CD-I
หมายถึง :
อ่านว่า ซีดีไอ คำย่อของ compact disc-interactive ได้แก่ฮาร์ดแวร์ และซอฟแวร์ ซึ่งอยู่ในรูปของเทคโนโลยีทางแสง เช่น เลเซอร์ดิสก์ ซึ่งสามารถรวมเสียง วีดีโอ และคำอธิบายเข้าด้วยกัน และเก็บไว้ในคอมแพคดิสก์ที่มีสมรรถณะสูง CD-I มีความหมายรวมถึง กิจลักษณ์ (feature) การแสดงรูปภาพ, การแสดงภาพเคลื่อนไหว (animation) เครื่องเสียง และ เอฟเฟค (effect) ต่างๆ ด้วย
--------------------------------------------------------------------------------

CD-Rom
หมายถึง :
อ่านว่า ซีดีรอม เป็นคำย่อของ compact disc read-only memory เป็นคลังข้อมูลแบบหนึ่ง ซึ่งมีสมรรถณะสูง (ประมาณ 600 เมกะไบต์) และใช้ laser optics แทนการใช้แม่เหล็กเป็นสื่อในการอ่านข้อมูล
--------------------------------------------------------------------------------

CD-ROM drive
หมายถึง :
เครื่องมือเก็บแผ่นดิสก์ ซึ่งใช้เทคโนโลยีของคอมแพคดิสก์ (compact disc)
--------------------------------------------------------------------------------

cell
หมายถึง :
ในโปรแกรม spreadsheet หมายถึงจุดตัดกันระหว่างแถว (row) กับคอลัมน์ (column) แถวแทนด้วย ตัวเลข 1, 2, 3... ดังนั้นเซล (cell) จะแทนด้วยชื่อคอลัมน์ และแถวชื่อ เช่น B5, C12 หมายความว่า เซล ที่เกิดจากจุดตัดกันของคอลัมน์ B กับแถว (บรรทัด) ที่ 5 และเซลที่เกิดจากคอลัมน์ C ตัดกับแถว (บรรทัด) ที่ 12 เป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

central processing unit
หมายถึง :
มักใช้อักษรย่อว่า CPU หน่วยประมวลผลกลาง ซึ่งประกอบด้วย หน่วยคำนวณและตรรกะ (arithmetic and logic unit) หรือ ALU หน่วยควบคุม (control unit) และคลังข้อมูลปฐมภูมิ (primary storage unit)
--------------------------------------------------------------------------------

CGA
หมายถึง :
เป็นคำย่อของ Color/Graphics Adapter คือวีดีโออะแดฟเตอร์บอร์ดชนิดหนึ่ง ซึ่งผลิตออกจำหน่ายโดย IBM เมื่อปี พ.ศ. 2524 CGA มีความสามารถทำงานด้านภาพและตัวอักษรจาก 40-80 ตัวอักษรใน 1 คอลัมน์ และ 25 บรรทัด จากบนมาล่าง ประกอบไปด้วยสี 16 สี สร้างภาพกราฟฟิกได้ตามแนวนอน 640 pixel และแนวตั้ง 200 pixel 2 สี หรือ 320 pixel ตามแนวนอน และ 200 pixel ตามแนวตั้ง 4 สี
--------------------------------------------------------------------------------

channel
หมายถึง :
ช่อง, ช่องการสื่อสารระหว่างเครื่องอุปกรณ์สองเครื่อง บางทีเรียกว่า communication channel
--------------------------------------------------------------------------------

character
หมายถึง :
ตัวหนังสือ หมายถึงตัวอักษร ตัวเลข เครื่องหมายต่างๆ ที่ใช้ในภาษา เครื่องหมายวรรคตอน รวมทั้งสัญลักษณ์ หรือเครื่องหมายใดๆ ที่ใช้เป็นรหัสเพื่อควบคุมคอมพิวเตอร์ด้วย
--------------------------------------------------------------------------------

character per inch
หมายถึง :
มักใช้คำย่อว่า cpi เป็นหน่วยการวัดขนาดของตัวอักษรอย่างหนึ่ง หมายถึง ในความยาว 1 นิ้ว มีตัวอักษรบรรจุลงไปได้กี่ตัว การกำหนดในลักษณะนี้ ก่อให้เกิดลักษณะสำคัญ 2 ประการ คือ ขนาดของป้อยนท์ และความกว้างของตัวอักษร
--------------------------------------------------------------------------------

character per second
หมายถึง :
ใช้คำย่อว่า cps การวัดความเร็วของเครื่องพิมพ์ที่ไม่ใช่เครื่องพิมพ์แบบเลเซอร์ เช่น dotmatrix printer หรือ ink-jet printer เป็นต้น หรือวัดความเร็วในการถ่ายทอดข้อมูล เช่น ความเร็วของ disk drive เป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

chassis
หมายถึง :
(อ่านว่า คัสซีส์) กรอบโลหะซึ่งใช้เป็นฐานรองรับอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ หรืออุปกรณ์อิเลกทรอนิกใดๆ; เครื่องล่าง
--------------------------------------------------------------------------------

chip
หมายถึง :
คำย่อของคำว่า microchip ดูเพิ่มเติม integrated circuit
--------------------------------------------------------------------------------

circuit
หมายถึง :
วงจร
--------------------------------------------------------------------------------

circuit board
หมายถึง :
แผงวงจร
--------------------------------------------------------------------------------

circuit breaker
หมายถึง :
สวิตช์ซึ่งทำไว้สำหรับปิด-เปิด เพื่อตัดกระแสไฟฟ้า เมื่อกระแสไฟฟ้ามีปริมาณมากเกินกว่าระดับที่กำหนดไว้
--------------------------------------------------------------------------------

circuit switching
หมายถึง :
วิธีการเปิดสายการสื่อสารอย่างหนึ่ง โดยการต่อพ่วงวงจรอื่นๆ เข้ากับวงจรหลัก เช่น การต่อสายโทรศัพท์ เป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

click
หมายถึง :
คลิก การกดและปล่อยปุ่มที่เมาส์ครั้งหนึ่ง โดยไม่ต้องขยับเมาส์ การกดเมาส์เป็นการกระตุ้นโปรแกรมให้ทำงาน ถ้ากดสองครั้งติดๆ กันเรียกว่า double click
--------------------------------------------------------------------------------

clip art
หมายถึง :
คลิปอาร์ต แหล่งรวบรวมภาพ แผนภูมิ แผนที่ ไดอะแกรม ภาพถ่าย ภาพลายเส้นต่างๆ อาจเป็นลักษณะของหนังสือเป็นเล่มๆ หรือแฟ้มข้อมูลในคอมพิวเตอร์ก็ได้
--------------------------------------------------------------------------------

clipboard
หมายถึง :
หน่วยความจำอย่างหนึ่งซึ่งอยู่ในความควบคุมของระบบทำงาน (operating system) เช่น Microsoft Windows ใน OS/2 หรือใน Apple Macintosh operating system คลิพบอร์ด ใช้เป็นที่เก็บสำเนาของสารสนเทศสุดท้ายที่ถูกทำสำเนา ลบ หรือตัด (paste) เอาไว้ สิ่งที่ก็บไว้ในคลิพบอร์ดสามารถถ่ายทอดไปสู่โปรแกรมอื่นได้
--------------------------------------------------------------------------------

clock
หมายถึง :
นาฬิกา เป็นวงจรอิเล็กทรอนิกที่อยู่ในคอมพิวเตอร์ นาฬิกาจะเดินอยู่ตลอดเวลา แม้เวลาเครื่องปิด
--------------------------------------------------------------------------------

clock/calendar
หมายถึง :
เครื่องบอกเวลา บอก วัน เดือน ปีอัตโนมัติ อยู่ในวงจรคอมพิวเตอร์ บอกเวลา และวัน เดือน ปี อย่างถูกต้อง
--------------------------------------------------------------------------------

clone
หมายถึง :
สำเนา หมายถึง สิ่งที่ทำขึ้นให้เหมือนกับของเดิม หรือเหมือนกับต้นฉบับ หรือต้นแบบ นำมาใช้ในไมโครคอมพิวเตอร์ หมายถึงคอมพิวเตอร์ที่ทำขึ้นให้เหมือนต้นแบบ เช่น IBM clone คือคอมพิวเตอร์อื่นที่ทำขึ้นให้มีลักษณะ และคุณสมบัติเหมือนคอมพิวเตอร์ IBM
--------------------------------------------------------------------------------

closed file
หมายถึง :
แฟ้มข้อมูลที่ปิดอยู่ แฟ้มข้อมูลที่ไม่ได้นำมาใช้ปฏิบัติการใดๆ
--------------------------------------------------------------------------------

coaxial cable
หมายถึง :
สายเคเบิลชนิดหนึ่งซึ่งมีตัวนำสองสายซ้อนกันอยู่เป็นสองชั้น สายหนึ่งอยู่ตรงศูนย์กลางมีฉนวนหุ้ม สายที่สองอยู่รอบๆ สายที่1 และมีฉนวนหุ้ม อีกชั้นหนึ่ง
--------------------------------------------------------------------------------

COBOL
หมายถึง :
เป็นคำย่อของคำว่า Common Business Oriented Language เป็นภาษาระดับสูงภาษาหนึ่ง พัฒนาขึ้นมาราวๆ ระหว่างปี พ.ศ.2502-2504 มีลักษณะของภาษาคล้ายประโยคภาษาอังกฤษ นิยมใช้กันอย่างกว้างขวาง
--------------------------------------------------------------------------------

code
หมายถึง :
รหัส เป็นโปรแกรมคำสั่ง รหัส อาจเป็นชนิดที่คนอ่านได้ ซึ่งเขียนขึ้นโดยนักเขียนโปรแกรม และรหัสอีกชนิดหนึ่งสำหรับเคื่องคอมพิวเตอร์อ่าน
--------------------------------------------------------------------------------

color
หมายถึง :
สี ในวิชาฟิสิกส์ สี หมายถึง คลื่นแสงซึ่งมีความยาวคลื่นแตกต่างกัน เมื่อกระทบกับสายตา ทำให้สายตาตอบสนองต่อขนาดความยาวคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่แตกต่างกัน แล้วแปลความหมายออกมาเป็นสีที่แตกต่างกัน โดยเริ่มตั้งแต่ขนาดความยาว คลื่นสั้นมาก ตาแลเห็นเป็นสีม่วง และแลเห็นสีแดงเป็นสีสุดท้ายในช่วงคลื่นแสง สีที่เห็นจะเรียงตามลำดับดังนี้คือ ม่วง คราม น้ำเงิน เขียว เหลือง ส้ม และแดง
--------------------------------------------------------------------------------

color monitor
หมายถึง :
มอนิเตอร์สี ในมอนิเตอร์สี จะมีสารฟอสเฟอร์ 3 ชนิด เคลือบอยู่ในจอภาพ คือสารฟอสเฟร์สำหรับสีแดง เขียว และน้ำเงิน และภายในมีปืนอิเล็กตรอนอยู่ 3 กระบอก สำหรับยิงอิเล็กตรอนสีแดง เขียว และน้ำเงินออกมา สีอื่นๆนอกจากนี้ เกิดจากการผสมผสานกันของสีทั้งสาม ดังกล่าวแล้ว
--------------------------------------------------------------------------------

color printer
หมายถึง :
เครื่องพิมพ์สี เครื่องสำหรับใช้กับคอมพิวเตอร์บางแบบสามารถพิมพ์สีออกมาได้ เช่น เครื่องแบบ dot matrix, ink-jet หรือ thermal transfer printer
--------------------------------------------------------------------------------

column
หมายถึง :
คอลัมน์ ชุดของหัวข้อซึ่งจัดเรียงในแนวตั้ง ในโปรแกรม spreadsheet เป็นชุดของเซล ซึ่งเรียงกันลงไปตามแนวตั้ง; ในหน้าเอกสาร ได้แก่ช่องของความกว้างซึ่งใช้พิมพ์ข้อความจากบนลงล่าง ในหน้าหนึ่งๆ อาจแบ่งเป็นหลายๆ คอลัมน์
--------------------------------------------------------------------------------

COM
หมายถึง :
ชื่อเครื่องมือทางตรรกะ ที่ใช้สำหรับการสื่อสาร คำว่า COM ถูกกำหนด และสงวนไว้โดย MS-DOS operating system เพื่อใช้เรียกปอร์ตการสื่อสาร โดยกำหนดชื่อว่า COM 1, COM 2, COM 3 และ COM 4
--------------------------------------------------------------------------------

command
หมายถึง :
คำสั่ง สำหรับสั่งโปรแกรมคอมพิวเตอร์ให้ทำงาน ซึ่งผู้ใช้ (user) เป็นผู้สั่ง อาจสั่งโดยการใช้กดแป้นพิมพ์ หรือเลือกจากเมนูก็ได้
--------------------------------------------------------------------------------

COMMAND.COM
หมายถึง :
คำสั่งที่มีหน้าที่แปลความหมายสำหรับ MS-DOS เรียก command interpreter เป็นโปรแกรมซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของระบบควบคุมการทำงาน (operating system) COMMAND.COM จะรับคำสั่งจากผู้ใช้เมื่อผู้ใช้พิมพ์คำสั่งนั้นลงไปด้วยแป้นพิมพ์และทำงานโดยตรง
--------------------------------------------------------------------------------

Command key
หมายถึง :
แป้นคีย์พิเศษใน Apple Macitosh แป้นนี้จะอยู่ตรงหัวและท้ายของคานเว้นวรรค (space bar) แป้นพิเศษนี้ทำหน้าที่เช่นเดียวกับ Control key ของ IBM
--------------------------------------------------------------------------------

command line
หมายถึง :
บรรทัดคำสั่ง คือคำสั่งที่พิมพ์ลงไปใน command interpreter เพื่อสั่งให้คอมพิวเตอร์ทำงาน
--------------------------------------------------------------------------------

command-line interface
หมายถึง :
รูปแบบของการติดต่อระหว่าง ระบบควบคุมการทำงานของคอมพิวเตอร์ (operating system) กับผู้ใช้ (user) ซึ่งผู้ใช้สั่งคอมพิวเตอร์ให้ทำงาน โดยวิธีพิมพ์คำสั่งลงไป
--------------------------------------------------------------------------------

common carrier
หมายถึง :
ผู้ถ่ายทอดสัญญานการสื่อสารรับอนุญาตได้แก่ บริษัท หรือองค์กรทางธุรกิจที่ได้รับอนุญาตให้ทำการถ่ายทอดสัญญานการสื่อสารให้แก่ลูกค้า ภายใต้การควบคุมของรัฐบาล
--------------------------------------------------------------------------------

communications
หมายถึง :
การสื่อสาร ทางด้านคอมพิวเตอร์หมายถึงการถ่ายทอดหรือการส่งผ่านข้อมูลจากคอมพิวเตอร์เครื่องหนึ่งไปสู่คอมพิวเตอร์อีกเครื่องหนึ่ง อาจโดยผ่านสายโทรศัพท์ ไมโครเวฟ ดาวเทียม หรือสายเคเบิลใยแก้ว เป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

communications channel
หมายถึง :
ดู channel
--------------------------------------------------------------------------------

communications link
หมายถึง :
การเชื่อมโยงระหว่างคอมพิวเตอร์กับคอมพิวเตอร์ เพื่อการถ่ายทอด หรือส่งผ่านข้อมูลระหว่างกัน
--------------------------------------------------------------------------------

communications network
หมายถึง :
ดู network
--------------------------------------------------------------------------------

communications parameter
หมายถึง :
ข้อกำหนดซึ่งจำเป็นต้องกำหนดขึ้นเพื่อให้คอมพิวเตอร์สามารถติดต่อสื่อสารระหว่างกันและกันได้ เช่น กำหนดความเร็วในการส่งผ่านข้อมูลของโมเด็ม กำหนดจำนวน data bits และ stop bits ของข้อมูลเป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

communications program
หมายถึง :
โปรแกรมซอฟแวร์ ซึ่งทำให้คอมพิวเตอร์สามารถติดต่อสื่อสารด้วยกัน เพื่อแลกเปลี่ยนสารสนเทศซึ่งกันและกันได้
--------------------------------------------------------------------------------

communications protocol
หมายถึง :
ชุดของกฎ หรือรูปแบบมาตรฐานซึ่งกำหนดขึ้นพื่อให้คอมพิวเตอร์สามารถติดต่อสื่อสารระหว่างคอมพิวเตอร์ด้วยกัน เพื่อแลกเปลี่ยนสารสนเทศ (Information) ซึ่งกันและกันได้
--------------------------------------------------------------------------------

communications sattellite
หมายถึง :
ดาวเทียมสื่อสาร ตามปกติดาวเทียมสื่อสาร จะโคจรรอบโลก และติดต่อสื่อสารกับดาวเทียมด้วยกัน และทำการถ่ายทอดข้อมูลจากสถานีภาคพื้นดิน แห่งหนึ่งไปสู่สถานีภาคพื้นดินอีกแห่งหนึ่ง
--------------------------------------------------------------------------------

compatibilitty
หมายถึง :
ความสามารถที่คอมพิวเตอร์ เครื่องอุปกรณ์ประกอบ แฟ้มข้อมูล หรือโปรแกรม สามารถทำงานร่วมกันได้ เข้าใจคำสั่งเดียวกันได้ มีรูปแบบ (format) อย่างเดียวกัน และใช้ภาษาเดียวกันได้
--------------------------------------------------------------------------------

compiled language
หมายถึง :
ภาษาที่ถูกแปลเป็นภาษาเครื่อง (machine code) ก่อนที่จะนำมาใช้ ซึ่งตรงกันข้ามกับ interpreted language ซึ่งหมายถึง ภาษาที่ถูกแปลและนำมาใช้ทีละคำสั่ง
--------------------------------------------------------------------------------

compiler
หมายถึง :
โปรแกรมใดๆ ซึ่งเปลี่ยนรูปของชุดของสัญลักษณ์อย่างหนึ่ง ไปเป็นชุดของสัญลักษณ์อีกอย่างหนึ่ง โดยวิธีปฏิบัติตามกฎและระเบียบของภาษานั้นๆ
--------------------------------------------------------------------------------

computer
หมายถึง :
คอมพิวเตอร์ เครื่องจักรอิเล็กทรอนิกใดๆ ซึ่งสามารถทำหน้าที่รับข้อมูลเข้า ประมวลผลข้อมูล และผลิตผลลัพธ์จากการประมวลผลนั้นออกมา
--------------------------------------------------------------------------------

computer-aided design
หมายถึง :
ดู CAD
--------------------------------------------------------------------------------

computer art
หมายถึง :
ศิลปะโดยคอมพิวเตอร์ ศิลปะซึ่งสร้างขึ้นโดยคอมพิวเตอร์ หรือทำขึ้นโดยคอมพิวเตอร์ เช่น ใช้คอมพิวเตอร์วาดภาพ และระบายสี เป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

computer-assisted instruction
หมายถึง :
ดู CAI
--------------------------------------------------------------------------------

computer-assisted teaching
หมายถึง :
มักใช้เป็นคำย่อว่า CAT การใช้คอมพิวเตอร์ ช่วยสอน มีความหมายเช่นเดียวกับ computer-assisted instruction ดูเพิ่ม CAI
--------------------------------------------------------------------------------

computer-based training
หมายถึง :
ดู CBT
--------------------------------------------------------------------------------

computer center
หมายถึง :
ศูนย์กลางคอมพิวเตอร์ ได้แก่เมนเฟรม หรือ มินิคอมพิวเตอร์ ซึ่งเป็นศูนย์กลางของเครือข่าย ทำหน้าที่ด้านการประมวลผลข้อมูล ให้แก่ผู้ใช้บริการในเครือข่าย; อาจเรียกว่า คอมพิวเตอร์ศูนย์กลาง
--------------------------------------------------------------------------------

computer conferenceing
หมายถึง :
การติดต่อกันโดยตรงด้วยคอมพิวเตอร์ซึ่งตั้งอยู่ต่างสถานที่กัน แต่สามารถติดต่อสื่อสารกันได้โดยการใช้โปรแกรมการสื่อสาร
--------------------------------------------------------------------------------

computer crime
หมายถึง :
การใช้คอมพิวเตอร์ไปในทางที่ผิดกฎหมาย เช่น ใช้คอมพิวเตอร์เข้าถึงข้อมูลส่วนตัวของบุคคลอื่นที่ตนไม่มีสิทธิ์จะทำเช่นนั้น
--------------------------------------------------------------------------------

computer engineering
หมายถึง :
วิศวกรรมคอมพิวเตอร์ ได้แก่วิชาการที่ว่าด้วยหลักปรัชญา แนวคิดการออกแบบในการพัฒนาฮาร์ดแวร์ของคอมพิวเตอร์
--------------------------------------------------------------------------------

computer game
หมายถึง :
เกมคอมพิวเตอร์ การเล่นเกมโดยใช้คอมพิวเตอร์เป็นเครื่องมือ การเล่นเกมคอมพิวเตอร์ มักควบคุมการเล่นโดยการใช้คันโยก (joystick) หรือใช้แป้นพิมพ์ (keyboard)
--------------------------------------------------------------------------------

computer graphics
หมายถึง :
คอมพิวเตอร์กราฟฟิก หมายถึงการสร้างรูปภาพลายเส้น หรือ ภาพใดๆ รวมทั้งแผนภาพ แนภูมิ การประดิษฐ์ตัวอักษร ฯลฯ บนจอภาพ ด้วยการใช้วิธีการและโปรแกรมทางด้านกราฟฟิกต่างๆ รวมถึงการเก็บรักษาและการแสดงบนจอภาพด้วย
--------------------------------------------------------------------------------

Computer Graphics Interface
หมายถึง :
มักใช้คำย่อว่า CGI เป็นซอฟแวร์มาตรฐานชนิดหนึ่ง ซึ่งนำมาใช้เป็นเครื่องมือทางกราฟฟิก เช่น เครื่องพิมพ์ (printer) และพล็อตเตอร์ (plotter) เป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

computer instruction
หมายถึง :
คำสั่งซึ่งคอมพิวเตอร์สามารถจดจำได้และปฏิบัติตาม; การใช้คอมพิวเตอร์ ช่วยในการสอน ดู CAI
--------------------------------------------------------------------------------

computer language
หมายถึง :
ภาษาคอมพิวเตอร์ เป็นภาษาเฉพาะที่ประดิษฐ์ขึ้นเพื่อสั่งให้คอมพิวเตอร์ทำงาน ภาษาคอมพิวเตอร์มี 2 ชนิด คือ ภาษาระดับต่ำ หรือภาษาเครื่อง (machine language) และภาษาระดับสูง เช่น FORTRAN, COBOL, BASIC, C
--------------------------------------------------------------------------------

computer literacy
หมายถึง :
ความรู้ ความเข้าใจ และความสามารถในการใช้คอมพิวเตอร์อย่างได้ผล
--------------------------------------------------------------------------------

computer network
หมายถึง :
ดู network
--------------------------------------------------------------------------------

computer program
หมายถึง :
ชุดของคำสั่ง ซึ่งเขียนด้วยภาษาคอมพิวเตอร์ภาษาใดภาษาหนึ่ง เพื่อที่จะนำไปใช้สั่งให้คอมพิวเตอร์ปฏิบัติงานตามคำสั่งนั้น
--------------------------------------------------------------------------------

computer revolution
หมายถึง :
การปฏิวัติคอมพิวเตอร์ หมายถึงการที่คอมพิวเตอร์เข้ามามีบทบาทในชวิตประจำวันของคนโดยทั่วไป ทั้งการดำเนินชีวิตส่วนตัวและการประกอบวิชาชีพทุกแขนงวิชา เหตุที่ถือว่าเป็นการปฏิวัติคอมพิวเตอร์คือ (1) การเข้ามามีบทบาทของคอมพิวเตอร์ เป็นการเข้ามาอย่างทันทีทันใด โดยรวดเร็ว และ (2) การปฏิบัติงานของคอมพิวเตอร์ทำได้ด้วยความรวดเร็วอย่างยิ่ง และถูกต้องอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน
--------------------------------------------------------------------------------

computer science
หมายถึง :
วิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์ คือ การศึกษาทางด้านคอมพิวเตอร์ได้แก่ การออกแบบ การปฏิบัติงาน และการใช้คอมพิวเตอร์ประมวลผล วิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์ ประกอบด้วยภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ ซึ่งมีความเกี่ยวพันทางด้านวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ อิเล็กทรอนิก ทฤษฎีสารสนเทศ คณิตศาสตร์ ตรรกศาสตร์ (logic) และพฤติกรรมของมนุษย์ เป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

computer security
หมายถึง :
ความปลอดภัยทางคอมพิวเตอร์ หมายถึงการปกป้อง หรือการป้องกันมิให้ผู้ไม่มีสิทธิ์เข้าถึงข้อมูลในคอมพิวเตอร์ได้
--------------------------------------------------------------------------------

computer simulation
หมายถึง :
ดู simulation
--------------------------------------------------------------------------------

computer system
หมายถึง :
ระบบคอมพิวเตอร์ ประกอบด้วยชุดของฮาร์ดแวร์ และส่วนประกอบต่างๆ ซึ่งทำหน้าที่ร่วมกันของระบบ ตัวอย่าง เช่น ระบบไมโครคแมพิวเตอร์ประกอบด้วย ตัวเครื่อง (console หรือ system unit) ดิสก์ไดว์ (disk drive) มอนิเตอร์ (monitor) แป้นพิมพ์ (keyboard) เครื่องพิมพ์ (printer) และอุปกรณ์ที่จำเป็นอื่นๆ เช่น เมาส์ โมเด็ม เป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

computer user's group
หมายถึง :
ดู user group
--------------------------------------------------------------------------------

concentrator
หมายถึง :
เครื่องมือสื่อสารอย่างหนึ่ง ซึ่งทำหน้าที่รวบรวมสัญญานจากแหล่งต่างๆ เช่น จากสถานีปลายทาง (terminal) ซึ่งอยู่ในเครือข่ายเข้ามาเป็นสัญญานรวม ก่อนที่จะส่งไปสู่ปลายทาง
--------------------------------------------------------------------------------

conductor
หมายถึง :
สื่อ, ตัวนำไฟฟ้า
--------------------------------------------------------------------------------

CONFIG.SYS
หมายถึง :
แฟ้มข้อมูลพิเศษชนิดหนึ่ง ซึ่งทำหน้าที่ควบคุมลักษณะการทำงานอย่างใดอย่างหนึ่งใน MS-DOS และใน SO/2 คำสั่งในแฟ้ม CONFIG.SYS นี้ ทำให้กิจลักษณ์ (feature) ในระบบทำงานได้ (หรือบางครั้งอาจทำให้ไม่สามารถทำงานได้ด้วย)
--------------------------------------------------------------------------------

connector
หมายถึง :
ปลั๊ก ในฮาร์ดแวร์ ใช้ปลั๊กสำหรับเสียบต่อสายเคเบิล เช่น ปลั๊ก RS-232-C ใช้เสียบต่อสายเคเบิลของโมเด็มเข้ากับคอมพิวเตอร์ ปลั๊กโดยทั่วไปมี 2 แบบ คือ ปลั๊กตัวผู้ กับ ปลั๊กตัวเมีย ปลั๊กตัวผู้จะมีขาหรือเข็มอันเดียว 2 อัน หรือ หลายๆอัน ส่วนปลั๊กตัวเมียจะมีรูสำหรับเอา ปลั๊กตัวผู้มาเสียบต่อ โดยจำนวนรูเท่ากับขาของปลั๊กตัวผู้ที่เป็นคู่กัน
--------------------------------------------------------------------------------
console
หมายถึง :
หน่วยควบคุมชนิดหนึ่ง เช่น สถานีปลายทาง (terminal) เป็นต้น; ในไมโครคอมพิวเตอร์ คอนโซล ได้แก่กล่องซึ่งภายใน บรรจุอุปกรณ์หลักซึ่งใช้ในการควบคุมระบบ; ใน MS-DOS operating system คอนโซล คือเครื่องมือนำข้อมูลเข้าอันแรก คือแป้นพิมพ์ (keyboard) และเครื่องมือแสดงผลลัพธ์อันแรก (จอภาพ)
--------------------------------------------------------------------------------

control
หมายถึง :
การควบคุม การควบคุมคอมพิวเตอร์และการประมวลผลของมัน เพื่อให้มันสามารถทำงานได้สำเร็จที่ต้องการ
--------------------------------------------------------------------------------

Control key
หมายถึง :
คอนโทรลคี, แป้นคีคอนโทรล ได้แก่แป้นคีซึ่งเมื่อกดร่วมกับแป้นคีอื่น ทำให้แป้นคีนั้นให้ผลตรงข้าม ในโปรแกรมปฏิบัติการหลายๆ โปรแกรม เมื่อกด Control-U (กดแป้นคอนโทรล และแป้นตัวยู U) อาจเป็นคำสั่ง undo ในการเปลี่ยนแปลงครั้งสุดท้าย หรืออาจเป็นคำสั่งเปิดหน้าต่อไปก็ได้ แล้วแต่โปรแกรมปฏิบัติการที่ใช้
--------------------------------------------------------------------------------

Control Panel
หมายถึง :
กลุ่มของเครื่องอุปกรณ์ที่ใช้ช่วยควบคุมพารามิเตอร์อย่างใดอย่างหนึ่งของระบบ เช่น ควบคุมสีของจอภาพ ควบคุมความดังของลำโพง ควบคุมอัตราการกระพริบของเคอร์เซอร์ และควบคุมวันและเวลาของระบบ เป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

conversion
หมายถึง :
ขบวนการการเปลี่ยนแปลงจากรูปแบบหนึ่งไปสู่อีกรูปแบบหนึ่ง เช่น การเปลี่ยนแปลงแฟ้มข้อมูล ข้อมูล และอื่นๆ
--------------------------------------------------------------------------------

coprocessor
หมายถึง :
โคโพรเซสเซอร์ โพรเซสเซอร์ชนิดหนึ่ง ซึ่งมีความแตกต่างจากไมโครโพรเซสเซอร์ coprocessor ทำงานด้านช่วยเหลือไมโครโพรเซสเซอร์ หรือ งานพิเศษที่เพิ่มเติมเข้ามา ตัวอย่างเช่น numeric or math coprocessor ทำหน้าที่คำนวณเลขได้รวดเร็วกว่าและดีกว่าไมโครโพรเซสเซอร์ ที่ใช้ในคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลโดยทั่วไป
--------------------------------------------------------------------------------

copy
หมายถึง :
คัดลอก, ก๊อบปี้, การทำสำเนาสารสนเทศ หรือการทำสารสนเทศขึ้นมาในส่วนอื่นของเอกสาร ในแฟ้มข้อมูลอื่น หรือในหน่วยความจำอื่น
--------------------------------------------------------------------------------

cpi
หมายถึง :
ดู character per inch
--------------------------------------------------------------------------------

CPU
หมายถึง :
ดู central processing unit
--------------------------------------------------------------------------------

CRT
หมายถึง :
เป็นคำย่อของ cathode-ray tube เป็นหลอดจอภาพของไมโครคอมพิวเตอร์ ภายในมีปืนอิเล็กตรอน ซึ่งเมื่อยิงลำแสงอิเล็กตรอนมากระทบกับพื้นผิวด้านในของหลอดภาพ ซึ่งมีสารฟอสเฟอร์เคลือบอยู่ จะทำให้เกิดการเรืองแสงขึ้น จอภาพสีเดียวมีปืนกระบอกเดียว จอภาพสีมีปืนอิเล็กตรอน 3 กระบอก สำหรับยิงให้เกิดลำแสงสีแดง เขียว และน้ำเงิน
--------------------------------------------------------------------------------

ctrl-Alt-Del
หมายถึง :
แป้นคีย์รวม 3 แป้น ได้แก่ แป้น Control, Alt และ Delete เมื่อกดพร้อมกันทั้ง 3 แป้น ในแป้นพิมพ์ IBM และ IBM Compatible จะทำให้คอมพิวเตอร์เริ่มเปิดเครื่องใหม่ (reboot)
--------------------------------------------------------------------------------

cursor
หมายถึง :
เคอร์เซอร์ เครื่องชี้ชนิดหนึ่งบนจอภาพมีลักษณะเป็นแท่งสี่เหลี่ยม หรือเป็นเส้นตรง หรือรูปร่างอื่นใด เรืองแสง และกระพริบเป็นจังหวะอยู่บนจอภาพ ณ จุดที่เคอร์เซอร์กระพริบอยู่นี้ จะเป็นตำแหน่งที่อักษรตัวที่กดแป้นตัวต่อไปจะปรากฎขึ้น
--------------------------------------------------------------------------------

cut
หมายถึง :
ตัด หรือ ลบส่วนของเอกสารออกไป เพื่อนำไปสอดแทรกหรือปะเข้าไป ณ ที่ใดที่หนึ่ง
--------------------------------------------------------------------------------

cut and paste
หมายถึง :
วิธีการทางอิเล็กทรอนิกที่คอมพิวเตอร์ใช้แทนกรรไกร และกาว คือ คอมพิวเตอร์จะตัดข้อความตอนใดตอนหนึ่ง แล้วนำไป "ติด" หรือ "ปะ" เข้าไป ณ ที่อีกแห่งหนึ่งตามต้องการ
--------------------------------------------------------------------------------

cybernetics
หมายถึง :
จากภาษากรีกแปลว่า "ผู้นำทาง" หรือ "ผู้ปกครอง" หมายถึงวิชาที่ว่าด้วยการเรียนรู้เกี่ยวกับระบบควบคุม เช่น ระบบประสาทในคน หรือระบบควบคุมในทางอิเล็กทรอนิก หรือระบบเครื่องจักรกล เป็นต้น

ศัพท์คอมพิวเตอรหมวด..B

ศัพท์คอมพิวเตอรหมวด..B



B
หมายถึง :
ไดร้ว์สำหรับฟลอปปี้ดิสก์ช่องที่สอง ในการใช้ MS-DOS หรือระบบการทำงาน (operating system) บางระบบ
--------------------------------------------------------------------------------

B
หมายถึง :
ใช้เป็นอักษรย่อของคำว่า byte (ไบต์) เช่น กิโลไบต์ (KB)
--------------------------------------------------------------------------------

b
หมายถึง :
ใช้เป็นตัวย่อของ บิต (bit) หรือ ไบนารี (binary) เช่นbps = bits per second ; บอด (baud) เป็นอัตราความเร็วของการสื่อสาร เช่น 900 b
--------------------------------------------------------------------------------

background
หมายถึง :
ใช้กับจอภาพ หมายถึง สีพื้น ซึ่งมีข้อความ หรือตัวอักษรปรากฎ เช่น ตัวอักษรสีขาวปรากฏบน สีพื้น สีดำ เป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

background integration
หมายถึง :
การนำเอาโปรแกรมที่จำเป็นต้องใช้มาใส่ไว้ในหน่วยความจำเพื่อให้เกิดความสะดวก เมื่อต้องการเรียกใช้ใน ขณะที่กำลังใช้โปรแกรมปฏิบัติการอีกโปรแกรมหนึ่งอยู่
--------------------------------------------------------------------------------

background program
หมายถึง :
โปรแกรมซึ่งสามารถทำงานหรือกำลังทำงานอยู่ในส่วนหลัง
--------------------------------------------------------------------------------

Backspace key
หมายถึง :
แป้นคีย์ แป้นหนึ่งของแป้นพิมพ์ IBM และ IBM compatible ซึ่งใช้สำหรับเลื่อนเคอร์เซอร์ไปทางซ้ายครั้งละ 1 ตัวอักษร เมื่อเลื่อนผ่านตัวอักษรไปตัวหนึ่ง มันก็จะลบตัวอักษรตัวนั้นไปทีละตัวๆ ตามที่เรากดแป้นคีย์ นี้ในแป้นพิมพ์แมคอินทอช จะลบเนื้อเรื่องที่ต้องการให้ลบ ถ้าไม่มีเนื้อ เรื่องให้ลบเมื่อกดจะลบตัวอักษรที่อยู่ ทางด้านซ้ายของเคอร์เซอร์
--------------------------------------------------------------------------------

backup
หมายถึง :
สำเนาของโปรแกรม แผ่นดิสก์ หรือข้อมูล ซึ่งจัดทำขึ้นเพื่อประกันว่าโปรแกรม แผ่นดิสก์ หรือข้อมูลเหล่านี้จะไม่ถูกลบเลือนไปเมื่อโปรแกรม แผ่นดิสก์ หรือข้อมูลที่กำลังใช้อยู่นั้นถูกทำลายไป
--------------------------------------------------------------------------------

BAK file
หมายถึง :
แฟ้มข้อมูลสำรองซึ่งถูกสร้างขึ้นมาโดยอัตโนมัติ หรือโดยการใช้คำสั่ง (command) ซึ่งมีชื่อแฟ้มข้อมูลอย่างเดียวกัน และต่อท้ายด้วย BAK. เช่น ชื่อแฟ้มข้อมูล (datafile) ว่า VERB.DOC แฟ้มข้อมูลสำรองจะมี ชื่อว่า VERB.BAK
--------------------------------------------------------------------------------

bandwidth
หมายถึง :
ในการสื่อสาร ความกว้างของช่วงคลื่น วัดจากช่วงของความถี่สูงที่สุดมาหาความถี่ต่ำที่สุดในช่วงความถี่ของคลื่นขนาดใดขนาดหนึ่ง เช่น ช่วงความกว้างของคลื่นของระบบโทรศัพท์ที่ความถี่ 3000 Hz จะอยู่ระหว่างความถี่ต่ำสุด 300 Hz กับความถี่สูงสุด 3300 Hz
--------------------------------------------------------------------------------

bar code
หมายถึง :
รหัสพิเศษชนิดหนึ่ง ที่พิมพ์ติดเอาไว้ไว้บนสินค้า (หรือสิ่งอื่นใด) ในลักษณะเป็นชุดของเส้นตรงตั้งเรียงกัน เส้นตรงเหล่านั้น มีความกว้างแตกต่างกัน ใช้ในการตรวจสอบที่ถูกต้องอย่างไม่มีผิดพลาดได้อย่างรวดเร็ว มักใช้ตามห้างสรรพสินค้า ซูเปอร์มาเก็ต ห้องสมุด และอื่นๆ
--------------------------------------------------------------------------------

baseline
หมายถึง :
เส้นบรรทัดโดยสมมุติว่าเป็นแนวของตัวอักษรในบรรทัด ซึ่งตัวอักษรในบรรทัดนั้นทุกตัวตั้งบนเส้น baseline หรือเส้นบรรทัดนี้แต่จะมีตัวอักษรบางตัวที่มีหางยื่นล้ำแนวเส้น baseline ลงไปบ้าง
--------------------------------------------------------------------------------

BASIC
หมายถึง :
เป็นคำย่อของชื่อภาษาคอมพิวเตอร์ภาษาหนึ่ง คือ Beginner’s All-purpose Symbolic Instruction Code ภาษาเบสิกนับเป็นภาษาระดับสูงภาษาหนึ่ง พัฒนาขึ้นโดย John Kemeny และ Thomas Kurtz ที่วิทยาลัย Dartmouth ประมาณกลางๆ คริสต์ทศวรรษที่ 1960 ภาษาเบสิกภาษาที่เรียนรู้ได้ง่าย และใช้ได้กับงานด้านต่างๆ เกือบทุกงาน ภาษาเบสิกเป็นภาษาที่ใช้สอนนักเขียนโปรแกรมตอนแรกๆ
--------------------------------------------------------------------------------

batch
หมายถึง :
กลุ่มของเอกสารหรือกลุ่มของระเบียนข้อมูล (data record) ซึ่งถูกนำมาประมวลผลในฐานะเป็นหน่วยเดียวกัน
--------------------------------------------------------------------------------

batch file
หมายถึง :
โปรแกรมแบทช์ (batch program) ชนิดหนึ่ง มีลักษณะเป็นภาษา ASCll ซึ่งบรรจุไว้ด้วยคำสั่งในการทำงานตามลำดับ ดูเพิ่มเติม AUTOEXEC.BAT
--------------------------------------------------------------------------------

batch processing
หมายถึง :
ในไมโครคอมพิวเตอร์ การใช้กลุ่มแฟ้มข้อมูล (batch file) โดยข้อมูลในแต่ละแฟ้มจะถูกนำออกมาใช้ประมวลผล็อย่างต่อเนื่องกัน โดยผู้ใช้ไม่ได้เข้าไปแทรกแซง ; ในคอมพิวเตอร์ขนาดใหญ่ หมายถึง การประมวลผลโปรแกรมและข้อมูลที่ผู้ใช้นำเข้าเป็นชุด โดยการให้มันทำงานครั้งละ หนึ่งโปรแกรม หรือครั้งละ 2 - 3 โปรแกรม
--------------------------------------------------------------------------------

baud
หมายถึง :
การวัดความเร็วในการถ่ายทอดข้อมูลอย่างหนึ่ง ซึ่งตั้งชื่อตามวิศวกรและผู้ประดิษฐ์โทรเลข ชาวฝรั่งเศส ชื่อว่า ยังมอริส - อีมิล โบด็อท (jean - Maurice - Emile Baudot) เดิมใช้วัดความเร็วของการส่งโทรเลข ปัจจุบันใช้วัดความเร็วของการถ่ายทอดสัญญาณของโมเด็ม (modem)
--------------------------------------------------------------------------------

baud rate
หมายถึง :
อัตราเร็วของการถ่ายทอดสัญญาณของโมเด็ม ในการถ่ายทอดข้อมูล baud rate เป็นการวัดจำนวนของเหตุการณ์ณ์ที่เกิดขึ้นใน 1 วินาที หรือวัดการเปลี่ยนแปลงของสัญญาณ ซึ่งเกิดขึ้นใน 1 วินาที
--------------------------------------------------------------------------------

BBS
หมายถึง :
เป็นคำย่อของคำว่า bulletin board system (ระบบป้ายประกาศ) BBS เป็นระบบคอมพิวเตอร์อย่างหนึ่ง ซึ่งประกอบไปด้วยโมเด็ม อย่างน้อย 1 ตัว ซึ่งทำหน้าที่ให้บริการด้านสารสนเทศ (information) และข่าวสาร (message) ซึ่งผู้ใช้จะต้องหมุนหมายเลขโทรศัพท์เพื่อเข้าถึงข้อมูลใน BBS
--------------------------------------------------------------------------------

billon
หมายถึง :
ในระบบจำนวนของอเมริกัน ที่นำมาใช้กับคอมพิวเตอร์ หนึ่งบิลเลียน เท่ากับ 1 พันล้าน หรือเท่ากับ 10 ยกกำลัง 9 = 1,000,000,000 ในทางคอมพิวเตอร์ใช้คำว่า giga แทนพันล้าน และใช้คำว่า nano แทน 1/1,000,000,000 เช่น billisecond หมายถึง nanosecond หรือเท่ากับ 1/1,000,000,000 วินาที
--------------------------------------------------------------------------------

binary
หมายถึง :
(เลข) ฐาน 2 คำว่า bi = 2 เลขฐาน 2 หมายถึง ในระบบนี้จะใช้เลขเพียง 2 ตัวเท่านั้น ได้แก่เลข 0 และเลข 1 เพื่อความเข้าใจจะเปรียบเทียบเลขฐาน 2 กับเลขฐาน 10 ซึ่งเราใช้กันอยู่ในชีวิตประจำวัน เลขฐาน 10 เรานับ 0 1 2 3 ... ไปจนถึง 9 แล้วเริ่มนับ 0 ใหม่ เริ่มการนับครั้งที่ 2 เราเรียกว่า 10 มี หนึ่ง กับ 0 และเลขลำดับต่อไปจะเป็น 11 (หนึ่งกับหนึ่ง) 12 (หนึ่งกับสอง) เรื่อยๆไป ส่วนเลขฐาน 2 นั้นถูกนำมาใช้ในทางคอมพิวเตอร์ เพราะว่าเลข 0 กับเลข 1 สามารถแทนสถานการณ์ 2 อย่างคือ ปิดและเปิด หรือ ไม่จริงกับจริง ซึ่งสามารถนำไปใช้ได้กับระดับแรงดันไฟฟ้าในวงจรของเครื่องมืออีเลคทรอนิกได้พอดี ระบบเลขฐาน 2 มีความสำคัญมากในการคำนวณแบบดิจิตอล
--------------------------------------------------------------------------------

binary digit
หมายถึง :
ตัวเลขในระบบฐาน 2 ได้แก่ เลข 0 และ 1
--------------------------------------------------------------------------------

bionics
หมายถึง :
วิชาว่าด้วยฮาร์ดแวร์ที่สามารถทำหน้าที่หรือมีพฤติกรรมอย่างสิ่งมีชีวิตหรือเลียนแบบสิ่งมีชีวิต
--------------------------------------------------------------------------------

BIOS
หมายถึง :
(อ่านว่า ไบโอส) เป็นคำย่อของ basic input/output system เป็นระบบการควบคุมการส่งผ่านข้อมูลระหว่างเครื่อง อุปกรณ์ต่างๆ ในระบบคอมพิวเตอร์ เช่น การส่งข้อมูลระหว่างหน่วยความจำ แผ่นดิสก์ และมอนิเตอร์ เป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

BIS
หมายถึง :
ดู business information system
--------------------------------------------------------------------------------

bit
หมายถึง :
คือคำย่อของ binary digit ตัวเลขในระบบฐาน 2 คือ 0 กับ 1 ในการประมวลผลและการเก็บข้อมูล บิต เป็นหน่วยที่เล็กที่สุดของสารสนเทศ (information) ซึ่งคอมพิวเตอร์สามารถจัดการได้
--------------------------------------------------------------------------------

bit map
หมายถึง :
รูปภาพบนจอภาพ ที่เกิดจากการรวมตัวกันของ bit โดยเฉพาะอย่างยิ่งใน graphical user interface ตัวเลขแต่ละตัวในรูปภาพจะตอบสนองต่อ pixel จุดหนึ่งๆ บนจอภาพที่เกิดจาก bit หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า bit image นี้ จะถูกเก็บไว้ในหน่วยความจำของคอมพิวเตอร์
--------------------------------------------------------------------------------

bit per inch
หมายถึง :
มักใช้คำย่อว่า BPI เป็นหน่วยของการวัดความจุของคลังข้อมูลอย่างหนึ่ง หมายถึงจำนวนบิตที่สามารถเก็บไว้ได้ใน 1 ตารางนิ้ว บนแผ่นดิสก์ หรือ เทป
--------------------------------------------------------------------------------

blinking
หมายถึง :
การกระพริบ ได้แก่การกระพริบของรูปภาพหรือตัวอักษรใดๆ บนจอภาพ ตามปกติเคอร์เซอร์โดยทั่วไปจะกระพริบบนจอภาพ มักจะมีการกระพริบในตำแหน่งที่ให้แทรกคำ การเลือกรายการ หรือข้อความเตือน เป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

block
หมายถึง :
บล็อก กลุ่มของสิ่งที่มีลักษณะเหมือนกัน โดยทั่วไปใช้กับไบต์ของคลังข้อมูล หรือข้อมูล หรือส่วนของเนื้อเรื่อง (text)
--------------------------------------------------------------------------------

board
หมายถึง :
บอร์ด, แผ่น, แผง ใช้กันอย่างกว้างขวางในความหมายต่างๆ เช่น circuit board (แผงวงจรไฟฟ้า) ใช้สำหรับยึด chip (ชิพ) และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกต่างๆ ; mother board บอร์ดแม่ หรือแผงวงจรหลักของคอมพิวเตอร์ เป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

boot
หมายถึง :
การเริ่มต้นเปิดเครื่องคอมพิวเตอร์ หรือเริ่มต้นเปิดเครื่องใหม่หลังจากปิดไปแล้ว
--------------------------------------------------------------------------------

Break key
หมายถึง :
แป้นคีย์แป้นหนึ่งบนแป้นพิมพ์ (keyboard) ของ IBM บนแป้นนี้มักมีคำว่า Pause/Break หรือบางแป้นก็ใช้คำว่า Scroll Lock/Break เมื่อกดแป้นนี้ในขณะที่กด Control key จะทำให้คอมพิวเตอร์หยุดทำงาน
--------------------------------------------------------------------------------

browse
หมายถึง :
การค้นหาแฟ้มข้อมูลในฐานข้อมูล (database) หรือค้นหารายการของแฟ้มข้อมูล
--------------------------------------------------------------------------------

buffer
หมายถึง :
ส่วนหนึ่งของหน่วยความจำที่ใช้สำหรับพักข้อมูลเป็นการชั่วคราวในระหว่างทำการถ่ายทอด หรือส่งผ่านข้อมูล เครื่องอุปกรณ์คอมพิวเตอร์บางชนิดจะมี buffer ของตนเอง เช่น เครื่องพิมพ์ (printer) เป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

bug
หมายถึง :
ความขัดข้อง หรือสิ่งผิดปกติในซอฟแวร์ หรือในฮาร์ดแวร์ ในซอฟท์แวร์ bug หมายถึง ความผิดปกติในรหัส หรือในตรรกะ ซึ่งเป็นเหตุให้โปรแกรมทำงานผิดปกติไป หรือก่อให้เกิดผลลัพธ์ที่ผิดพลาดออกมา; ในฮาร์ดแวร์ เมื่อ bug เกิดขึ้นจะทำให้การทำงานของอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ ไม่สามารถทำงานร่วมกันได้อย่างเหมาะสม
--------------------------------------------------------------------------------

bus
หมายถึง :
ชุดของสายเคเบิลฮาร์ดแวร์ ซึ่งใช้ในการถ่ายทอดหรือส่งผ่านข้อมูลระหว่างอุปกรณ์ต่างๆ ของเครื่องอุปกรณ์คอมพิวเตอร์หรือระบบคอมพิวเตอร์ ดูเพิ่มเติม bus network
--------------------------------------------------------------------------------

business information system
หมายถึง :
ระบบสารสนเทศทางธุรกิจ ใช้คำย่อว่า BIS ได้แก่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งประกอบด้วย ตัวเครื่องคอมพิวเตอร์ เครื่องพิมพ์ อุปกรณ์การสื่อสาร และอุปกรณ์อื่นๆ ซึ่งออกแบบมาเพื่อใช้ในการจัดการเกี่ยวกับข้อมูลทางธุรกิจ
--------------------------------------------------------------------------------

business software
หมายถึง :
โปรแกรมปฏิบัติการของคอมพิวเตอร์ใดๆ ที่ออกแบบมาเพื่อใช้ในทางธุรกิจ เช่น word processing, spreadsheet, database, และ communications เป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

bus network
หมายถึง :
แบบของเครือข่ายชนิด local network แบบหนึ่ง ซึ่ง node ต่างๆ ของเครือข่ายจะต่อเชื่อมอยู่กับสายการสื่อสาร (bus) สายหลัก
--------------------------------------------------------------------------------

byte
หมายถึง :
ไบต์ เป็นหน่วยของสารสนเทศ ซึ่งประกอบด้วย จำนวนบิต 8 บิต ในการประมวลผลของคอมพิวเตอร์ ในคลังข้อมูล; หน่วยของสารสนเทศได้แก่ อักษร ตัวเลข เคื่องหมายวรรคตอน และอื่นๆ ที่ใช้ในระบบ เพราะว่าไบต์ ใช้แทนปริมาณสารสนเทศได้เพียงเล็กน้อย ดังนั้น ในคลังข้อมูลและในหน่วยความจำมักจะใช้ กิโลไบต์ ซึ่งเท่ากับ 1024 ไบต์ หรือ เมกะไบต์ ซึ่งเท่ากับ 1,048,576 ไบต์ เป็นต้นแทน
--------------------------------------------------------------------------------

ศัพท์คอมพิวเตอรหมวด..A

ศัพท์คอมพิวเตอรหมวด..A


A
หมายถึง :
ในระบบการทำงานของ MS-DOS และ ของ OS/2 เป็น ช่องดิสก์ไดร้ว์ช่องแรก และใช้เป็นช่องดิกส์ไดร้ว์ สำหรับตรวจการเริ่มต้นคำสั่งการทำงานเป็นครั้งแรก
--------------------------------------------------------------------------------

abort
หมายถึง :
การไม่ทำงานของเครื่องโดยมีสิ่งผิดปกติเกิดขึ้น
--------------------------------------------------------------------------------

AC
หมายถึง :
กระแสไฟฟ้าสลับ เป็นอักษรย่อของคำเต็มว่า alternating current
--------------------------------------------------------------------------------

access
หมายถึง :
เข้าถึง, บอกตำแหน่ง, การอ่านหน่วยความจำ,และทำให้พร้อมที่จะนำมาใช้งาน คำว่า access ใช้กับการเข้าสู่แผ่นดิสก์, แฟ้มข้อมูล, ระเบียนและเครือข่ายต่างๆ
--------------------------------------------------------------------------------

accessory
หมายถึง :
อุปกรณ์ประกอบเพิ่มเติมสำหรับคอมพิวเตอร์ เช่น โมเด็ม เมาส์ เป็นต้น บางครั้งเรียกว่า อุปกรณ์ประกอบภายนอก (peripheral) อุปกรณ์เหล่านี้จะช่วยทำหน้าที่ต่างๆ ซึ่ง อุปกรณ์เดิมของคอมพิวเตอร์ไม่มีและไม่ได้ทำหน้าที่เหล่านี้
--------------------------------------------------------------------------------

active
หมายถึง :
เป็นคำ adjective ขยายโปรแกรม , เอกสาร, เครื่องมือต่างๆ หรือส่วนของหน้าจอภาพที่กำลังปฏิบัติงานอยู่ หมายถึงโปรแกรมที่กำลังทำงานอยู่ เอกสารที่กำลังใช้อยู่ หรือเครื่องมือที่กำลังถูกใช้งาน เป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

actvie cell
หมายถึง :
ในโปรแกรม spreadsheet เซลล์ซึ่งกำลังถูกใช้ทำกิจกรรม เซลที่กำลังถูกใช้จะมีแถบสว่างขึ้นบนหน้าจอภาพเซลแต่ละเซลจะถูกกำหนดโดย แถว (row) และคอลัมน์ (column) ดูเพิ่มเติม cell , row, column
--------------------------------------------------------------------------------

active file
หมายถึง :
แฟ้มข้อมูลที่กำลังใช้งาน
--------------------------------------------------------------------------------

active program
หมายถึง :
โปรแกรมที่กำลังใช้ควบคุมการทำงานของไมโครโพรเซสเซอร์
--------------------------------------------------------------------------------

active window
หมายถึง :
ในสถานการณ์ที่จอภาพถูกแบ่งออกเป็นหลายวินโด หมายถึง วินโดที่กำลังปฏิบัติงานอยู่ โดยที่เคอร์เซอร์ก็ดี คำสั่งก็ดี กำลังปฏิบัติงานอยู่บนวินโดนี้
--------------------------------------------------------------------------------

Ada
หมายถึง :
เป็นภาษาคอมพิวเตอร์ภาษาหนึ่งที่เรียกว่า procedural programming language ซึ่งพัฒนาขึ้นมาโดยกระทรวงกลาโหมของสหรัฐ เมื่อปี พ.ศ. 2513 ชื่อของโปรแกรมตั้งตามชื่อของผู้บุกเบิกเรื่องคอมพิวเตอร์ คือ ออกกุสตา เอดา ไบรอน เคาน์เตสแห่งเลิฟเลส (Augusta Ada Byron, Countess of Lovelace)
--------------------------------------------------------------------------------

adapter
หมายถึง :
ใน pc หรือคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล โดยเฉพาะคอมพิวเตอร์ตระกูล IBM และ IBM clone หมายถึง แผ่นวงจรสำเร็จชนิดหนึ่ง (มักเรียกว่า interface card) ซึ่งสามารถทำให้คอมพิวเตอร์ใช้อุปกรณ์ประกอบภายนอก (peripheral) ซึ่งไม่สามารถจะต่อเชื่อมโยงเข้ากับวงจรคอมพิวเตอร์ได้ adapter มักจะถูกนำมาใช้ในการ upgrade คอมพิวเตอร์ หรือ นำมาใช้เพื่อให้คอมพิวเตอร์สามารถใช้ได้กับฮาร์ดแวร์อย่างใหม่ด้วย
--------------------------------------------------------------------------------

address
หมายถึง :
สังกัด, ตำแหน่งที่อยู่ของคลังข้อมูลในคอมพิวเตอร์ทั่วๆ ไป คลังข้อมูลแต่ละแห่งจะมีตำแหน่งที่อยู่ของระบบ หน่วยความจำอาจเป็น 0, 1, 2, 3 ฯลฯ
--------------------------------------------------------------------------------

ALGOL
หมายถึง :
เป็นคำย่อของ Algorithmic Language ภาษา procedural programming language ภาษาแรกซึ่งพัฒนาขึ้นมาระหว่างปี พ.ศ. 2500 - 2503 โดยนักวิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์จากเดนมาร์ก อังกฤษ ฝรั่งเศส เยอรมันนี ฮอลแลนด์ สวิส และสหรัฐอเมริกา ภาษา ALGOL เป็นภาษาโปรแกรมที่มีส่วนสำคัญ และมีอิทธิพลต่อวิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์ และภาษาคอมพิวเตอร์อื่นๆ เป็นอันมากในด้านการออกแบบ และการพัฒนา เพราะภาษาคอมพิวเตอร์อื่นๆ ต้องอาศัยหลักเกณฑ์ทางด้านโครงสร้างขอบเขต และการเก็บข้อมูลและอื่นๆ จากภาษานี้
--------------------------------------------------------------------------------

algorithm
หมายถึง :
เป็นวิธีการ และขั้นตอนของการควบคุมการปฏิบัติงานตามหน้าที่ อย่างใดอย่างหนึ่ง ตัวอย่าง algorithm เช่น เครื่องปรุงอาหาร ในหนังสือวิธีทำกับข้าว จัดว่าเป็น algorithm ได้อย่างหนึ่ง กล่าวคือ จะบอกวิธีว่า แกงชนิดนั้นมีเครื่องปรุงอะไรบ้าง และมีวิธีปรุงอย่างไร ใส่อะไรก่อน อะไรหลัง เป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

alphanumeric
หมายถึง :
มีทั้งตัวเลขและตัวอักษร (alpha = ตัวอักษร; numeric = ตัวเลข) ในเครื่องมืออย่างหนึ่งอาจแสดงให้ปรากฎได้ทั้งตัวเลขและตัวอักษร เช่น alphanumeric display terminal เป็นสถานีปลายสายที่สามารถแสดงตัวอักษร ตัวเลจ และเครื่องหมายต่างๆ ได้ (แต่ไม่สามารถแสดงกราฟฟิค หรือรูปภาพ และลายเส้นต่างๆ ได้) เป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

Alt key
หมายถึง :
เป็นคีย์แป้นหนึ่งบนแป้นพิมพ์ของเครื่อง IBM PC และ IBM clone ทั้งหลาย เมื่อกดแป้น Alt ร่วมกับแป้นคีย์อื่นๆ จะทำให้แป้นคีย์นั้นให้ผลงานอย่างตรงกันข้ามกับการกดลำพังเฉพาะแป้นนั้น ในโปรแกรมปฏิบัติการหลายโปรแกรม เมื่อกดแป้น Alt ร่วมกับแป้นอื่นๆ อาจทำให้เกิดการปฏิบัติการหน้าที่อื่นๆ ขึ้น เช่น กด Alt-H เป็นการเรียก กิจลักษณ์ help เป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

analog
หมายถึง :
การเปลี่ยนแปลงรูปแบบทางกายภาพที่ต่อเนื่องกันไป เช่น การเปลี่ยนแปลงแรงดันไฟฟ้าขึ้น-ลงในวงจรไฟฟ้า เป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

analog computer
หมายถึง :
คอมพิวเตอร์ชนิดหนึ่งซึ่งประมวลผลข้อมูลที่มีค่าแปรผันต่อเนื่องกันไป เช่น ประมวลผลการขึ้นๆ ลงๆ ของแรงดันไฟฟ้าในวงจรไฟฟ้า เป็นต้น อนาล็อกคอมพิวเตอร์ ถูกนำมาใช้งานทางด้านปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์และอุตสาหกรรม
--------------------------------------------------------------------------------

analog-to-digital converter
หมายถึง :
เครื่องมือสำหรับแปลงสัญญาณอนาล็อกให้เป็นสัญญาณดิจิตอล เรียกว่า A-D converter หรือ ADC
--------------------------------------------------------------------------------

animation
หมายถึง :
การสร้างภาพเคลื่อนไหวบนจอภาพ
--------------------------------------------------------------------------------

ANSI
หมายถึง :
(อ่านว่า แอนซี) เป็นคำย่อของ American National Standard Institute ซึ่งเป็นกลุ่มองค์กรทางด้านอุตสาหกรรมและธุรกิจของอเมริกา ซึ่งทำหน้าที่กำหนดมาตรฐานทางด้านการ ค้าขายและการติดต่อสื่อสาร และมีผู้แทนของสหรัฐอเมริกาอยู่ในองค์การสหประชาชาติเพื่อดูแลมาตรฐานนี้
--------------------------------------------------------------------------------

append
หมายถึง :
แปลว่า ผนวกหรือเพิ่มเติมเข้ากับ ใช้ในการบันทึกข้อมูลเพิ่มเติมเข้าไปในแฟ้มข้อมูลในตอนสุดท้าย หรือหมายถึงการเพิ่มเติมตัวอักษรเข้าไปท้ายแถวของตัวอักษร
--------------------------------------------------------------------------------

Apple key
หมายถึง :
แป้นคีย์บนแป้นพิมพ์ของคอมพิวเตอร์แอปเปิล ซึ่งบนแป้นนั้นมีรูปเครื่องหมายลูกแอปเปิลถูกแมลงกัดแหว่งไปข้างหนึ่ง แป้นนี้เป็นแป้นเพิ่มขึ้นมาเป็นพิเศษ ใช้เป็นแป้นคำสั่ง (Command key) ซึ่งทำหน้าที่เหมือนกับแป้น Control key ของแป้นพิมพ์ IBM
--------------------------------------------------------------------------------

application software
หมายถึง :
โปรแกรมปฏิบัติการ เป็นโปรแกรม หรือซอฟแวร์ที่ทำหน้าที่แทนคนในด้านใดด้านหนึ่ง โปรแกรมปฏิบัติการแตกต่างจาก operating system ซึ่งทำหน้าที่ควบคุมการทำงานของคอมพิวเตอร์ ; ซอฟแวร์ปฏิบัติการ
--------------------------------------------------------------------------------

arithmetic logic unit
หมายถึง :
มักเรียกเป็นคำย่อว่า ALU เป็นวงจรของคอมพิวเตอร์ที่ทำหน้าที่คิดคำนวณ เปรียบเทียบและทำหน้าที่ทางตรรกะ คือหน้าที่ที่เป็นเหตุเป็นผลต่อกัน ALU เป็นส่วนหนึ่งของวงจรที่อยู่ในชิพไมโครโพรเซสเซอร์ของคอมพิวเตอร์
--------------------------------------------------------------------------------

array
หมายถึง :
รายการของค่าของข้อมูลในการทำโปรแกรมทุกประเภท
--------------------------------------------------------------------------------

arrow key
หมายถึง :
แป้นคีย์ที่มีรูปลูกศรอยู่ข้างบนชุดหนึ่งมี 4 แป้น คือ แป้นที่มีลูกศรชีขึ้น ชี้ลง ชี้ไปทางซ้าย และชี้ไปทางขวาเอกดแป้นเหล่านี้จะทำให้เคอร์เซอร์เลื่อนไปตามทิศทางของลูกศรบนแป้น
--------------------------------------------------------------------------------

artificiai intelligence
หมายถึง :
มักใช้คำย่อว่า AI เป็นวิชาการทางคอมพิวเตอร์สาขาหนึ่ง มีเนื้อหาวิชาเกี่ยวกับความสามารถของคอมพิวเตอร์ในการเรียนรู้โดยที่สามารถคิดเองได้จำได้และตอบสนองโดยใช้สติปัญญาของมันเอง สามารถเรียนรู้สิ่งต่างๆ จากประสบการณ์ของมันเองได้และสามารถหาเหตุผลจากข้อมูลที่ได้รับได้ นั่นคือ มันจากต้องสามารถเข้าใจวิที่การคิดของสิ่งมีชีวิตและหาทางที่จะใช้ความคิดแก้ปัญหาที่คล้ายๆกันได้ลักษณะของ artificiai intelligence ที่อาจมีได้ในคอมพิวเตอร์ เช่น การเล่นหมากรุก การจดจำคำพูดและการแปลเป็นต้น
--------------------------------------------------------------------------------

ascender
หมายถึง :
ส่วนหางของตัวอักษรที่สูงขึ้นไปกว่าบรรทัดในภาษาอังกฤษเมื่อเขียนตัวพิมพ์เล็กมีอักษรหลายตัวต้องเขียนเขียนให้ส่วนของตัวอักษรสูงเลยบรรทัดขึ้นไป เช่น h t b d เป็นต้น ส่วนที่สูงขึ้นไปนั้นเรียกว่า ascenderd ส่วนที่อยู่ในบรรทัด เรียกว่า x-height
--------------------------------------------------------------------------------

ASCLL
หมายถึง :
(อ่านว่า แอสคี) เป็นคำย่อของคำว่า American Standard Code for Information Interchange หมายถึง ตัวเลข ตัวอักษร เครื่องหมาย ต่างๆ ในภาษา รวมทั้งเครื่องหมายวรรคตอนอย่างใดอย่างหนึ่งที่ได้กำหนดลงไว้เป็นมาตรฐานเพื่อให้คอมพิวเตอร์ชนิดต่างๆ ใช้เพื่อให้สามารถแลกเปลี่ยนข่าวสาร กันได้รหัส ASCLL มีทั้งหมด 256 รหัส แบ่งออกเป็น 2 ชุด คือชุดรหัสมาตรฐาน และชุดรหัสเพิ่มเติม แต่ละชุดมี 128 รหัส
--------------------------------------------------------------------------------

ASCLL character set
หมายถึง :
เป็นรหัส 7 บิทมาตรฐาน สำหรับแทนตัวอักษรได้แก่ ตัวหนังสือ ตัวเลข เครื่องหมายวรรคตอน และคำสั่งสำหรับควบคุมด้วยค่าของเลขฐาน 2 (binary value) ค่าของรหัสเริ่มจาก 0 ถึง 127
--------------------------------------------------------------------------------

assembler
หมายถึง :
โปรแกรมคอมพิวเตอร์ ซึ่งใช้สำหรับเปลี่ยนภาษาแอสเซมบลีซึ่งคนอ่านได้ให้เป็นภาษาเครื่อง
--------------------------------------------------------------------------------

assembly language
หมายถึง :
ภาษาแอสเซมบลี เป็นภาษาระดับต่ำ (low-level programming language) ประโยคของภาษาแอสเซมบลีแต่ละประโยคจะตอบสนอง โดยตรงต่อคำสั่ง แต่ละคำสั่งของภาษาเครื่อง ดังนั้ ภาษาแอสเซมบลี จึงเป็นภาษาของโปรเซสเซอร์ตัวใดตัวหนึ่งโดยเฉพาะ เมื่อเขียนโปรแกรมใดๆ ด้วยภาษาแอสเซมบลีขึ้นมา นักเรียนโปรแกรมจะต้องกำหนดตัวโปรเซสเซอร์ โดยเฉพาะที่จะทำการแปลภาษาแอสเซมบลีให้เป็นรหัสภาษาเครื่อง
--------------------------------------------------------------------------------

asterisk
หมายถึง :
เครื่องหมายดอกจัน ( * ) เครื่องหมายดอกจันมีใช้อยู่ในระบบปฏิบัติการและระบบโปรแกรมโดยทั่วไปในความหมายว่า คูณ (x) เช่น 4*5 หมายความว่า 4x5 เป็นต้น ใน MS-DOS, OS/2 และใน operating system อื่นๆ เครื่องหมายดอกจันเป็น wilecard อย่างหนึ่ง ซึ่งสามารถใช้ในด้านต่างๆ เช่น * * หมายความว่า เป็นการรวมกลุ่มชื่อแฟ้มข้อมูลและแฟ้มข้อมูลเพิ่มเติม
--------------------------------------------------------------------------------

asynchronous device
หมายถึง :
เครื่องมือสำหรับทำให้ระบบการทำงานภายในของระบบประสานสัมพันธ์กันกับ asynchronous operation
--------------------------------------------------------------------------------

asynchronous operation
หมายถึง :
การทำงานที่ประสานสัมพันธ์กันในช่วงเวลาที่พอเหมาะพอดี
--------------------------------------------------------------------------------

audio
หมายถึง :
เกี่ยวกับคลื่นความถี่ซึ่งสามารถรับฟังได้โดยหูของมนุษย์ นั่นคือความถี่ของคลื่นตั้งแต่ 15 hertz ถึง 20,000 hertz หรือ 15 - 20,000 รอบต่อวินาที
--------------------------------------------------------------------------------

AUTOEXE.BAT
หมายถึง :
ชุดของคำสั่งหรือ batch file ชนิดหนึ่งที่มีวัตถุประสงค์เฉพาะสำหรับควบคุมการทำงานโดยอัตโนมัติ ซึ่ง MS - DOS operating system สร้างขึ้นเมื่อคอมพิวเตอร์เริ่มทำงาน หรือทำไปแล้วหยุดแล้วเริ่มทำอีก
--------------------------------------------------------------------------------

automated office
หมายถึง :
สำนักงานที่ใช้เครื่องคอมพิวเตอร์ เครื่องโทรคมนาคม และเครื่องมืออิเล็กทรอนิกอย่างอื่นๆ ในการปฏิบัติงาน
--------------------------------------------------------------------------------

autosave
หมายถึง :
กิจลักษณ์ในโปรแกรมใดโปรแกรมหนึ่ง ซึ่งทำหน้าที่เก็บรักษา (save) แฟ้มข้อมูลที่กำลังเปิดอยู่เข้าสู่ดิสก์ หรือเข้าสู่คลังเก็บข้อมูลโดยอัตโนมัติ
--------------------------------------------------------------------------------

Altair 8800
หมายถึง :
คอมพิวเตอร์ขนาดเล็กชนิดหนึ่ง ผลิตออกมาในปี พ.ศ. 2518 โดยบริษัท Micro Instrumentation Telemetry System แห่ง New Mexico เป็นคอมพิวเตอร์ขนาด 8-bit ใช้ Intel 8080 micro processor และมีขนาดหน่วยความจำ 256 ไบต์ จัดว่า Altair เป็น PC หรือคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลชนิดแรก
--------------------------------------------------------------------------------

หน่วยเก็บข้อมูลสำรอง

หน่วยเก็บข้อมูลสำรอง (Secondary Storage Unit)

ในปัจจุบันมีหน่วยเก็บข้อมูลให้เลือกใช้หลายชนิด ดังต่อไปนี้

เทป (Tape)
เทปแม่เหล็ก (Megnetic Tape)
เป็นหน่วยเก็บข้อมูลที่ใช้กันมานานตั้งแต่คอมพิวเตอร์ยุคที่หนึ่งและยุคที่สอง ปัจจุบันได้รับความนิยมน้อยลง เทปแม่เหล็กมีหลักการทำงานคล้ายเทปบันทึกเสียง แต่เปลี่ยนจากการเล่น (play) และบันทัก (record) เป็นการอ่าน (read) และเขียน (write) แทน ในเครื่องเมนเฟรมเทปที่ใช้จะเป็นแบบม้วนเทป (reel-to-reel) ซึ่งเป็นวงล้อขนาดใหญ่ ในเครื่องมินิคอมพิวเตอร์จะใช้คาร์ทริดจ์เทป (cartidege tape) ซึ่งมีลักษณะคล้ายวีดีโอเทป ส่วนในเครื่องไมโครคอมพิวเตอร์จะใช้ตลับเทป (cassette tape) ซึ่งมีลักษณะเหมือนเทปเพลง เทปทุกชนิดที่กล่าวมามีหลักการทำงานคล้ายกับเทปบันทึกเสียง คือจะอ่านข้อมูลตามลำดับก่อนหลังตามที่ได้บันทึกไว้ เรียกหลักการนี้ว่าการอ่านข้อมูลแบบลำดับ (sequential access) การทำงานลักษณะนี้จึงเป็นข้อเสียของการใช้เทปแม่เหล็กบันทึกข้อมูล คือทำให้อ่านข้อมูลได้ช้า เนื่องจากต้องอ่านข้อมูลในม้วนเทปไปเรื่อย ๆ จนถึงตำแหน่งที่ต้องการ ผู้ใช้จึงนิยมนำเทปแม่เหล็กมาสำรองข้อมูลเท่านั้น ส่วนข้อมูลที่กำลังใช้งานจะถูกเก็บอยู่บนหน่วยเก็บข้อมูลแบบ จานแม่เหล็ก (Megnetic Disk) เพื่อให้เรียกใช้ได้ง่าย และนำเฉพาะข้อมูลที่สำคัญและไม่ถูกเรียกใช้บ่อย ๆ มา เก็บสำรอง (back up) ไว้ในเทปแม่เหล็ก เพื่อป้องกันการสูญหายของข้อมูล

ข้อดีของเทปแม่เหล็กคือสามารถบันทุก อ่านและลบกี่ครั้งก็ได้ รวมทั้งมีราคาต่ำ นอกจากนี้ยังสามารถบันทึกข้อมูลจำนวนมาก ๆ ได้อย่างรวดเร็ว ในสื่อที่มีขนาดใหญ่มากนัก ความจุของเทปแม่เหล็กจะมีหน่วยเป็น ไบต์ต่อนิ้ว (byte per inch) หรือ บีพีไอ (bpi) ซึ่งหมายถึงจำนวนตัวอักษรที่เก็บได้ในเทปยาวหนึ่งนิ้ว หรือเรียกได้อีกอย่างว่าความหนาแน่นของเทปแม่เหล็ก เทปแม่เหล็กที่มีความหนาแน่นต่ำ จะเก็บข้อมูลได้ประมาณ 1,600 บีพีไอ ส่วนเทปแม่เหล็กที่มีความหนาแน่นสูง จะเก็บข้อมูลได้ประมาณ 6,250 บีพีไอ นอกจากนี้ จะมีเทปแม่เหล็กรุ่นใหม่ ๆ คือ DAT (Digital Audio Tape) ซึ่งขนาดใหญ่กว่าเครดิตการ์ดเล็กน้อย แต่สามารถจุข้อมูลได้ 2 - 5 จิกะไบต์และ R-DATs ซึ่งสามารถเก็บข้อมูลได้มากกว่า 14 จิกะไบต์ บนเทปที่ยาว 90 เมตร



(ก) ม้วนเทป (ข) คาร์ทริดจ์เทปและตลับเทป (ค) เครื่องอ่านม้วนเทป



การที่เทปแม่เหล็กยังคงได้รับความนิยมให้เป็นสื่อที่เก็บสำรองข้อมูล ก็เพราะความเร็ว ความจุข้อมูล และราคานั่นเอง

จานแม่เหล็ก (Megnetic Disk)
จานแม่เหล็กสามารถเก็บข้อมูลได้เป็นจำนวนมาก และมีคุณสมบัติในการ เข้าถึงข้อมูลโดยตรง (direct access) ไม่จำเป็นต้องอ่านไปตามลำดับเหมือนเทป จานแม่เหล็กจะต้องใช้คู่กับ ตัวขับจานแม่เหล็ก หรือดิสก์ไดรฟ์ (disk drive) ซึ่งเป็นอุปกรณ์สำหรับอ่านเขียนจานแม่เหล็ก (มีหน้าที่คล้ายกับเครื่องเล่นเทป) จานแม่เหล็กเป็นสื่อที่ใช้หลักการของการ เข้าถึงข้อมูลแบบสุ่ม (random-access) นั่นคือถ้าต้องการข้อมูลลำดับที่ 52 หัวอ่านก็จะตรงไปที่ข้อมูลนั้นและอ่านข้อมูลนั้นขึ้นมาใช้งานได้ทันที ทำให้มีความเร็วในการอ่านและบันทึกที่สูงกว่าเทปมาก หัวอ่านของดิสก์ไดรฟ์นั้นเรียกว่า หัวอ่านและบันทึก (read/write head) เมื่อผู้ใช้ใส่แผ่นจานแม่เหล็กเข้าในดิสก์ไดรฟ์ แผ่นจานแม่เหล็กก็จะเข้าไปสวมอยู่ในแกนกลม ซึ่งเป็นที่ยึดสำหรับหมุนแผ่นจานแม่เหล็ก จากนั้นหัวอ่านและบันทึกก็จะอ่าน อิมพัลล์ของแม่เหล็ก (megnetic inpulse) บนแผ่นจานแม่เหล็กขึ้นมาและแปลงเป็นข้อมูลส่งเข้าคอมพิวเตอร์ต่อไป หัวอ่านและบันทึกสามารถเคลื่อนย้ายในแนวราบเหสือผิวหน้าของจานแม่เหล็ก ถ้าใช้จานแม่เหล็กที่มีผิวหน้าต่างกัน ก็ต้องใช้อ่านและบันทึกต่างชนิดกันด้วย นอกจากนี้ เนื่องจากดิสก์ไดรฟ์นั้นเป็นเพียงอุปกรณ์เครื่องกลชนิดหนึ่งซึ่งอาจเกิดปัญหาขึ้นได้ จึงจำเป็นต้องมีการเก็บสำรองข้อมูลและโปรแกรมที่ใช้อย่างสม่ำเสมอ

ก่อนที่จะใช้แผ่นจานแม่เหล็กเก็บข้อมูล จะต้องผ่านขั้นตอนของการ ฟอร์แมต (format) ก่อนเพื่อเตรียมแผ่นจานแม่เหล็กให้พร้อมสำหรับเครื่องรุ่นที่จะใช้งาน (เช่น เครื่อง PC และ Mac จะมีฟอร์แมตที่ต่างกันแต่สามารถใช้แผ่นจานแม่เหล็กรุ่นเดียวกันได้) โดยหัวอ่านและบันทึกจะเขียนรูปแบบของแม่เหล็กลงบนผิวของแผ่นจานแม่เหล็ก เพื่อให้การบันทึกข้อมูลลงแผ่นจานแม่เหล็กในภายหลังทำตามรูปแบบดังกล่าว การฟอร์แมตผ่านจานบันทึกจัดเป็นงานพื้นฐานหนึ่งของระบบปฏิบัติการคอมพิวเตอร์

ข้อมูลจะถูกบันทึกลงบนจานแม่เหล็กตามรูปแบบที่ได้ฟอร์แมตไว้แล้ว คือแบ่งในแนววงกลมรอบแกนหมุนเป็นหลาย ๆ วง เรียกว่า แทรก (Track) แต่ละแทรกจะถูกแบ่งออกในแนวของขนมเค็กเรียกว่า เซกเตอร์ (sector) และถ้ามีเซกเตอร์มากกว่าหนึ่งเซกเตอร์รวมกันเรียกว่า คลัสเตอร์ (cluster) นอกจากนี้ ในระบบคอมพิวเตอร์ส่วนมากจะมีตารางสำหรับจัดการข้อมูลในแผ่นจานแม่เหล็ก ซึ่งมีหน้าที่เก็บตำแหน่งแทรกและเซกเตอร์ของข้อมูลที่อยู่ภายในจานแม่เหล็ก เรียกตารางนี้ว่า ตารางแฟต (FAT หรือ File Allocation Table) ซึ่งตารางนี้ทำให้คอมพิวเตอร์สามารถจัดการกับข้อมูลได้อย่างรวดเร็ว

ในปัจจุบันมีจานแม่เหล็กที่ได้รับความนิยมอย่างสูงสุดอยู่ 2 ชนิด คือ ฟลอปปี้ดิสก์ (Floppy Disk) และ ฮาร์ดดิสก์ (Hard Disk) โดยเครื่องไมโครคอมพิวเตอร์ที่จำหน่านในปัจจุบันจะมีดิกส์ไดรฟ์ปละฮาร์ดดิสก์ติดมาด้วยเสมอ

ฟลอปปีดิสก์ และดิสก์ไดรฟ์
ฟลอปปีดิสก์ เป็นแผ่นพลาสติกวงกลม มีขนาด 3.5 นิ้ว และ 5.25 นิ้ว (วัดจากเส้นรอบวงของวงกลม) สามารถอ่านได้ด้วยดิสก์ไดรฟ์ แผ่นชนิด 3.5 นิ้วเป็นรุ่นใหม่กว่าบรรจุอยู่ในพลาสติกแบบแข็ง ส่วนขนาด 5.25 นิ้วซึ่งไม่ได้รับความนิยมในปัจจุบันแล้ว จะบรรจุอยู่ในพลาสติกที่แข็งกว่าแผ่นดิสเกตต์ แต่ยังสามารถหักงอได้ เครื่องไมโครคอมพิวเตอร์ในปัจจุบันนี้จะมีดิสก์ไดรฟ์หนึ่งหรือสองช่องเสมอ ดิสก์ไดรฟ์มีหน้าที่สองอย่าง คือ อ่านและบันทึก โดยการอ่านมีหลักการทำงานคล้ายกับการเล่นซีดีเพลง ส่วนการบันทึกมีหลักการทำงานคล้ายกับการบันทึกเสียงลงในเทปบันทึกเสียง ต่างกันก็ตรงที่ผู้ใช้ไม่ต้องกดปุ่มใด ๆ เมื่อต้องการบันทึกข้อมูล เพราะโปรแกรมที่ใช้งานจะจัดการให้โดยอัตโนมัติ แผ่นดิสเกตต์จะมี แถบป้องกันการบันทึก (write-protection) อยู่ด้วย ผู้ใช้สามารถเปิดแถบนี้เพื่อห้องกันไม่ให้มีการบันทึกข้อมูลอื่นทับไปหรือลบข้อมูลทิ้ง



(ก) ดิสก์เกตต์และดิสก์ไดร์ฟ (ข) ดิสก์ความจุ 120 MB



จำนวนข้อมูลที่เก็บอยู่ในแผ่นดิสเกตต์ จะขึ้นอยู่กับความหนาแน่นของสารแม่เหล็กบนผิวของแผ่นดิสเกตต์ โดยสามารถแบ่งออกเป็น 2 ชนิดคือ ดิสก์ความจุสองเท่า (double density) ซึ่งจะเก็บข้อมูลได้มากกว่าดิสก์ที่มีความจุเท่าเดียวที่นิยมใช้ในสมัยก่อน ส่วนอีกชนิดหนึ่งคือ ดิสก์ความจุสูง (high density) ซึ่งจะเก็บข้อมูลได้มากกว่าดิสก์ที่มีความจุเป็นสองเท่า และเป็นดิสก์ที่นิยมใช้งานกันอยู่ทั่วไป

นอกจากนี้ ในปัจจบันจะมีดิสเกตต์แบบพิเศษที่มีความจุสูงถึง 120 MB ต่อแผ่น ซึ่งใช้เทคโนโลยีทางด้าน laser เรียกว่า Laser Servo (LS) กำลังเริ่มได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อย ๆ เนื่องจากสะดวกในการเก็บข้อมูลแฟ้มข้อมูลขนาดใหญ่หรือมีปริมาณมากได้ในแผ่นเพียงแผ่นเดียว รวมทั้งสามารถอ่านดิสเกตต์ 720 KB และ 1.44 KB ได้ และมีอัตราการโอนถ่ายข้อมูลเร็วกว่าดิสเกตต์ปกติถึง 5 เท่า

ดิสก์ขนาด 5.25 นิ้ว ดิสก์ขนาด 3.5 นิ้ว
ความจุสองเท่า 360 KB 720 KB (IBM)
800 KB (Macintosh)
ความจุสูง 1.2 MB 1.44 MB (IBM)
1.44 MB (Macintosh)
ความจุพิเศษ - 120MB

แสดงความจุของดิสเกตต์



ฮาร์ดดิสก์
มีหลักการทำงานคล้ายกับฟลอปปีดิสก์ แต่ฮาร์ดดิสก์ทำมาจากแผ่นโลหะแข็ง เรียกว่า platters ทำให้สามารถเก็บข้อมูลได้มากและทำงานได้รวดเร็ว ฮาร์ดดิสก์ส่วนมากจะถูกยึดติดอยู่ภายในเครื่องคอมพิวเตอร์ แต่ก็มีบางรุ่นที่เป็นแบบ เคลื่อนย้ายได้ (removeable diak) โดยจะเป็นแผ่นจานแม่เหล็กเพียงแผ่นเดียวอยู่ในกล่องพลาสติกบาง ๆ มีลักษณะคล้ายกับฟลอปปีดิสก์ ตัวอย่างเช่น Jaz จาก Iomega หรือ Syjet จาก Syquest ซึ่งสามารถเก็บข้อมูลได้ตั้งแต่ 1 จิกะไบต์ขึ้นไป ในแผ่นขนาดประมาณ 3.5 นิ้วเท่านั้น และตัวไดร์ฟจะมีรุ่นที่ต่อกับคอมพิวเตอร์ทางพอรต์ขนานหรือ SCSI

ฮาร์ดดิสก์ที่นิยมใช้กับเครื่องไมโครคอมพิวเตอร์ในปัจจุบัน จะประกอบด้วยจานแม่เหล็กหลาย ๆแผ่น และสามารถบันทึกข้อมูลได้ทั้งสองหน้าของผิวจานแม่เหล็ก โดยที่ทุกแทรก (track) และเซกเตอร์ (sector) ที่มีตำแหน่งตรงกันของฮาร์ดดิสก์ชุดหนึ่งจะเรียกว่า ไซลินเตอร์ (cylinder)



ฮาร์ดดิสก์



แผ่นจานแม่เหล็กของฮาร์ดดิสก์นั้นหมุนเร็วมาก โดยที่หัวอ่านและบันทึกจะไม่สัมผัสกับผิวของแผ่นจานแม่เหล็ก ดังนั้นจึงอาจมีความผิดพลาดหรือเสียหายเกิดขึ้นได้ถ้ามีบางสิ่งบางอย่าง เช่น ฝุ่น หรือควันบุหรี่กีดขวางหัวอ่านและบันทึก เพราะอาจทำให้หัวอ่านและบันทึกกระแทกกับผิวของแผ่นจานแม่เหล็ก

การที่ฮาร์ดดิสก์มีประสิทธิภาพและความจุที่สูง เนื่องจากฮาร์ดดิสก์หนึ่งชุดประกอบด้วยแผ่นจานแม่เหล็กจำนวนหลายแผ่นทำให้เก็บข้อมูลได้มากกว่าฟลอบปีดิสก์ โดยฮาร์ดดิสก์ในปัจจุบันจะมีความจุเริ่มตั้งแต่ 1 GB ขึ้นไป นอกจากนี้ ฮาร์ดดิสก์จะหมุนด้วยความเร็วสูงมาก คือ ตั้งแต่ 3,600 รอบต่อนาทีขึ้นไป ทำให้สามารถอ่านข้อมูลได้อย่างรวดเร็ว ฮาร์ดดิสก์รุ่นใหม่ ๆ ส่วนมากจะมี ความเร็วในการอ่านข้อมูลเฉลี่ย (average access time) อยู่ประมาณ 10 ms หรือน้อยกว่า

การเชื่อมฮาร์ดดิสก์กับแผงวงจรหลักจะต้องมี ส่วนเชื่อมต่อฮาร์ดดิสก์ (hard disk interface) ซึ่งจะมีวงจรมาตรฐานที่ทั้งแผงวงจรหลักและฮาร์ดดิสก์รู้จัก ทำให้ข้อมูลสามรถส่งผ่านระหว่างแผงวงจรหลักและฮาร์ดดิสก์ได้ มาตรฐานส่วนเชื่อมต่อฮาร์ดดิสก์ที่นิยมใช้ในปัจจุบัน คือ EIED (Enhanded Integrated Drive Electronics) และ SCSI (Small Computer System Interface)

ออปติคัลดิสก์ (Optical Disk)
มีหลักการทำงานคล้ายกับการเล่นซีดี (CD) เพลง คือ ใช้เทคโนโลยีของแสงเลเซอร์ ทำให้สามารถเก็บข้อมูลได้จำนวนมากมหาศาลในราคาไม่แพงมากนัก

ซีดีรอม (CD-ROM หรือ Compact Disk Read Only Memory)
แผ่นซีดีรอมจะมีลักษณะคล้ายซีดีเพลงมาก สามารถเก็บข้อมูลได้สูงถึง 650 เมกะไบต์ต่อแผ่น การใช้งานแผ่นซีดีรอมจะต้องมีเครื่องคอมพิวเตอร์ที่มีซีดีรอมไดร์ฟ (CD-ROM Drive) ซึ่งจะมีหลายชนิดขึ้นกับความเร็วในการทำงาน ซีดีรอมไดร์ฟรุ่นแรกสุดนั้นมีความเร็วในการอ่านข้อมูลที่ 150 กิโลไบต์ต่อวินาที เรียกว่ามีความเร็ว 1 เท่าหรือ 1 x ซีดีรอมไดร์ฟรุ่นหลัง ๆ จะอ้างอิงความเร็วในการอ่านข้อมูลจากรุ่นแรก เช่น ความเร็ว 2 เท่า (2x) , ความเร็ว 4 เท่า (4x) เป็นต้น แต่ปัจจุบันนี้ ซีดีรอมไดร์ฟที่มีอยู่ในท้องตลาดจะมีความเร็วตั้งแต่สิบเท่าขึ้นไป ข้อจำกัดของซีดีรอมคือ สามารถบันทึกได้เพียงครั้งเดียวด้วยเครื่องมือเฉพาะเท่านี้น จากนั้นจะไม่สามารถเปลี่ยนแปลงข้อมูลเหล่านั้นได้

ซีดีรอมได้รับความนิยมใช้เป็นสื่อเก็บข้อมูลสำหรับอ่านอย่างเดียวเป็นอย่างมาก เช่น ซอฟต์แวร์ เกมส์ ปทานุกรม (dictionary) แผนที่โลก หนังสือ ภาพยนตร์ เป็นต้น ซึ่งในปัจจุบันซอฟต์แวร์ต่าง ๆ จะมาในรูปของซีดีรอมเป็นหลัก เนื่อกจากสะดวกต่อการติดตั้งลงฮาร์ดดิสก์ ไม่ต้องทำการเปลี่ยนแผ่นบ่อย ๆ โอกาสเสียมีน้อยและต้นทุกถูกกว่าดิสก์เกตต์มาก

การบันทึกข้อมูลลงในแผ่นซีดีรอมแกติแล้วต้องใช้เครื่องมือเฉพาะซึ่งมีราคาแพง แต่ในปัจจุบันนี้มีแผ่นซีดีรอมที่สามารถบันทึกและอ่านข้อมูลได้ เรียกว่า ซีดีอาร์ ( CD-R หรือ CD Recordable) ซึ่งสามารถนำซีดีรอมไดร์ฟชนิดใดก็ได้อ่านข้อมูลในแผ่นซีดีนั้น ทำให้เหมาะกับการนำมาจัดเก็บซอฟต์แวร์ทางด้าน มัลติมีเดีย (multimedia) โดยการบันทึกข้อมูลวงบนแผ่นซีดีอาร์สามาระเก็บข้อมูลได้ประมาณ 600 เมกะไบต์ในหนึ่งแผ่น (ถ้าเก็บข้อมูลนั้นในฟลอปปีดิสก์จะต้องใช้หลายร้อยแผ่น) แผ่นซีดีอาร์มีลักาณะเหมือนแผ่นซีดีทั่ว ๆ ไปต่างกันที่สีเท่านั้น โดยแผ่นซีดดีอาร์ที่สามารถบันทึกได้นั้นมีสีทาองต่าสงกับแผ่นซีดีธรรมดาที่มีสีเงิน

การบันทึกแผ่นซีดีอาร์จะต้องใช้ซีดีอาร์ไดร์ฟ (CD-R drive) ซึ่งสามารถอ่านแผ่นซีดีปกติได้ด้วย แต่จะมีราคาสูงกว่าซีดีรอมไดร์ฟปกติมาก ซีดีอาร์ไดร์ฟสามารถบันทึกแผ่นซีดีอาร์ให้เป็นได้ทั้งซีดีรอมหรือซีดีเพลง (audio CD) นิยมนำมาใช้บันทึกเป็น แผ่นต้นฉบับ (master) เพื่อนำไปผลิตแผ่นซีดีจำนวนมาก ๆ ต่อไป


วอร์มซีดี (WORM CD หรือ Write Once Read Many CD)
เป็นซีดีที่ผู้ใช้งานสามารถบันทึกข้อมูลลงในแผ่นวอร์มซีดีได้หนึ่งครั้ง และสามารถอ่านข้อมูลที่บันทึกไว้มากี่ครั้งก็ได้ แต่จะไม่สามารถเปลี่ยนแปลงแก้ไขข้อมูลที่เก็บไปแล้วได้อีก แผ่นวอร์มซีดีสามารถเก็บข้อมูลได้ตั้งแต่ 600 เมกะไบต์ ไปจนถึงมากกว่า 3 จิกะไบต์ ขึ้นกับชนิดของวอร์มซีดีที่ใช้งาน

วอร์มซีดีจะมีจุดด้วยกว่าซีดีรอมในเรื่องของการไม่มีมาตรฐานที่แน่นอน นั่นคือแผ่นวอร์มซีดีจะต้องใช้กับเครื่องอ่านรุ่นเดียวกับที่ใช้บันทึกเท่านั้น ทำให้มีการใช้งานในวงแคบ ส่วนมากจะนิยมนำมาใช้ในการเก็บสำรองข้อมูลเท่านั้น

เอ็มโอดิสก์ ( MO หรือ Magneto Optical disk)

เ ป็นระบบที่ใช้หลักของสื่อที่ใช้สารแม่เหล็ก เช่น ฮาร์ดดิสก์ กับออปติคัลดิสก์เข้าด้วยกัน เอ็มโอไดร์ฟใช้แสงเลเซอร์ช่วยในการบันทึกและอ่านข้อมูล ทำให้สามารถอ่านและบันทึกแผ่นกี่ครั้งก็ได้คล้ายกับฮาร์ดดิสก์ เคลื่อนย้ายแผ่นได้คล้ายฟลอบปีดิสก์ มีความจุสูงมากคือตั้งแต่ 200 MB ขึ้นไป รวมทั้งมีความเร็วในการใช้งานที่สูงกว่าฟลอบปีดิสก์ มีความจุสูงมากคือตั้งแต่ 200 ขึ้นไป รวมทั้งมีความเร็วในการใช้งานที่สูงกว่าฟลอบปีดิสก์และซีดีรอม แต่จะช้ากว่าฮาร์ดดิสก์

ข้อดีอีกประการของเอ็มโอดิสก์คือ ข้อมูลที่เก็บอยู่ในเอ็มโอดิสก์จะปลอดภัยจากสนามแม่เหล็ก ต่างกับฟลอบปีดิสก์และฮาร์ดดิสก์ เพราะสนามแม่เหล็กเพียงอย่างเดียวไม่มีความร้อนจากแสงเลเซอร์จะไม่สามารถเปลี่ยนแปลงข้อมูลได้ และการที่แสงเลเซอร์ช่วยในการอ่านและบันทึกข้อมูลนั้น ทำให้หัวอ่านบันทึกข้อมูลไม่จำเป็นต้องเข้าใกล้กับผิวของแผ่นดิสก์เหมือนกับฮาร์ดดิสก์ จึงช่วยลดความผิดพลาดที่เกิดจาก การล้มเหลว (crash) ของหัวอ่าน โดยดิสก์แบบเอ็มโอสามารถมีอายุการใช้งานได้ยาวนานกว่า 30 ปีทีเดียว ข้อเสียที่นำคัญของเอ็มโอดิสก์ คือราคาขับแผ่นยังค่อนข้างสูงอยู่ และเวลาที่ใช้ในการอ่านเขียนที่ยังช้ากว่าฮาร์ดดิสก์มาก เนื่องจากการแก้ไขข้อมูลของแผ่นเอ็มโอจะเกิดการทำงานสองขั้นตอน คือลบข้อมูลแล้วจึงเขียนข้อมูลใหม่เข้าไป

ดีวีดี (DVD หรือ Digital Versatile Disk)
เ ป็นเทคโนโลยีใหม่ล่าสุดที่มีแนวโน้มจะได้รับความนิยมสูงสุด โดยแผ่นดีวีดีสามารถเก็บข้อมูลได้ต่ำสุดที่ 4.7 จิกะไบต์ ซึ่งเพียงพอสำหรับเก็บภาพยนตร์เต็มเรื่องด้วยคุณภาพระดับสูงสุดทั้งภาพและเสียง (ในขณะที่ CD-ROM หรือ Laser Disk ที่นิยมใช้เก็บภาพยนต์ในปัจจุบันต้องใช้หลายแผ่น) ทำให้เป็นที่คาดหมายว่าดีวีดีจะมาแทนที่ทั้งซีดีรอม เลเซอร์ดสิก์หรือแม้กระทั้งวีดีโอเทป

ข้อกำหนดของดีวีดีจะสามารถมีความจุได้ตั้งแต่ 4.7 GM ถึง 17 GM และมีความเร็วในการเข้าถึง (Access time) อยู่ที่ 600 กิโลไบต์ต่อวินาที ถึง 1.3 เมกะไบต์ต่อวินาที รวมทั้งสามารถอ่านแผ่นซีดีรอมแบบเก่าได้ด้วย และยังมีข้อกำหนดสำหรับเครื่องรุ่นที่สามารถอ่านและเขียนแผ่นดีวีดีได้ในตัว ซึ่งกำลังจะออกตามมาต่อไป



เอ็มโอดิสก์ และดีวีดี

หน่วยแสดงผล

หน่วยแสดงผล (Output Unit)

โดยมากจะแบ่งออกเป็นสองประเภท คือ

หน่วยแสดงผลชั่วคราว (Soft Copy)
หมายถึงการแสดงผลออกมาให้ผู้ใช้ได้รับทราบในขณะนั้น แต่เมื่อเลิกการทำงานหรือเลิกใช้แล้วผลนั้นก็จะหายไป ไม่เหลือเป็นวัตถุให้เก็บได้ แต่ถ้าต้องการเก็บผลลัพธ์นั้นก็สามารถส่งถ่ายไปเก็บในรูปของข้อมูลในหน่วยเก็บข้อมูลสำรอง เพื่อให้สามารถใช้งานในภายหลัง หน่วยแสดงผลที่จัดอยู่ในกลุ่มนี้ คือ

จอภาพ (Monitor)
ใช้แสดงข้อมูลหรือผลลัพธ์ให้ผู้ใช้เห็นได้ทันที มีรูปร่างคล้ายจอภาพของโทรทัศน์ บนจอภาพประกอบด้วยจุดจำนวนมากมาย เรียกจุดเหล่านั้นว่า พิกเซล (pixel) ถ้ามีพิเซลจำนวนมากก็จะทำให้ผู้ใช้มาองเห็นภาพบนจอได้ชัดเจนมากขึ้น จอภาพที่ใช้ในปัจจุบันแบ่งได้เป็นสองประเภท คือ

จอซีอาร์ที (Cathode Ray Tube) นิยมใช้กับเครื่องไมโครคอมพิวเตอร์ส่วนมากในปัจจุบัน ใช้หลักการยิงแสงผ่านหลอดภาพคล้ายกับโทรทัศน์
จอแอลซีดี (Liquid Crystal Display) นิยมใช้เป็นจอภาพของเครื่องคอมพิวเตอร์แบบพกพาทำให้เป็นจอภาพที่มีความหนาไม่มาก มีน้ำหนักเบาและกินไฟน้อยกว่าวจอภาพซีอาร์ที แต่มีราคาสูงกว่า เทคโนโลยีจอแอลซีดีในปัจจุบันจะมีสองแบบคือ Passive Matrix ซึ่งมีราคาต่ำแต่ขาดความคมชัดและอาจมองไม่เห็นภาพเมื่อผู้ใช้มองจากบางมุม ส่วน Aciive Matrix หรือบางครั้งอาจเรียกว่า Thin Film Transistor (TFT) จะให้ภาพที่คมชัดกว่าแต่จะมีราคาสูงกว่ามาก
สมัยก่อนมีจอภาพระบบขาวดำหรือเขียวดำ ซึ่งเรียกว่า จอโมโนโครม (Monochrome) แต่ปัจจุบันนี้ซอฟต์แวร์ส่วนมากจะใช้ร่วมกับจอภาพชนิดสีเท่านั้น ซึ่งจะมีจอภาพอยู่หลายชนิดให้เลือก โดยแตกต่างกันในส่วนของ ความละเอียด ( Resolution) จำนวนสี (color) และ ขนาดของจอภาพ (size)

ในส่วนความละเอียดของจอภาพ ในปัจจุบันจะนิยมใช้จอภาพชนิดสีแบบ Super Video Graphic Adapter หรือเรียกสั้น ๆ ว่า ซูเปอร์วีจีเอ (Super VGA) ซึ่งมีความละเอียด 800x600 พิกเซล สำหรับจอภาพที่มีความละเอียดต่ำ (low resolution) และสำหรับจอภาพที่มีความละเอียดสูง จะนิยมใช้ความละเอียดที่ 1024x768,1280x1024 หรือ 1600x1200 พิกเซล ซึ่งจะให้ความคมชัดที่สูงมาก สิ่งที่เป็นปัจจัยอีกอันหนึ่งที่ทำให้ภาพดูคมชัดมากขึ้นถึงแม้ว่าจะมีจำนวนพิกเซลเท่ากัน ก็คือ ระยะห่างระหว่างพิกเซล (dot pitch) โดยระยะห่างระหว่างพิกเซลน้อยก็จะให้ความละเอียดได้มากกว่า จอภาพที่มีขายในท้องตลาดปัจจุบันมีระยะห่างระหว่างพิกเซลอยู่ระหว่าง 0.25-0.28 หน่วย ซึ่งระยะห่างระหว่างพิกเซลนี้เป็นสิ่งที่ติดมากับเครื่องไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้

ในส่วนของจำนวนสีนั้น ณ ขณะใดขณะหนึ่งแต่ละพิเซลจะแสดงสีได้เพียงสีเดียวเท่านั้น ซึ่งสีต่าง ๆ จะถูกแทนด้วยตัวเลข ดังนั้น ถ้าจอภาพแสดงได้ 16 สี เลขเหล่านั้นก็จะแทนด้วย 4 บิต ถ้าต้องการแสดงถึง 256 สีก็จะต้องใช้ 8 บิตแทนรหัสสีนั้น ๆ

ปัจจุบันนี้ผู้ใช้มักจะแสดงภาพกราฟิก ภาพจากโทรทัศน์ ภาพเคลื่อนไหว บนจอภาพคอมพิวเตอร์ จุงต้องการจอภาพที่มีขนาดใหญ่มากขึ้น จอภาพที่นิยมใช้ในปัจจุบันมีขนาด 14 นิ้ว 15 นิ้ว และ 17 นิ้ว ส่วนจอภาพซึ่งมีจนาดใหญ่กว่านี้จะนิยมใช้กับงานที่เน้นกราฟฟิก เช่น งานออกแบบ (CAD/CAM) เป็นต้น



จอภาพคอมพิวเตอร์และแผงวงจรกราฟฟิก



การต่อจอภาพเข้ากับเครื่องไมโครคอมพิวเตอร์นั้นจะต้องมี แผงวงจรกราฟฟิก (Graphic Adapter Board) หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า การ์ดวีดีโอ (video card) ซึ่งจอภาพแต่ละชนิดก็ต้องการแผงวงจรที่ต่างกัน แผงวงจรกราฟฟิกจะถูกเสียบเข้ากับ ช่องขยายเพิ่มเติม (expansion slot) ในคอมพิวเตอร์ แผงวงจรกราฟฟิกมักจะมีหน่วยความจำเฉพาะที่เรียกว่า หน่วยความจำวีดีโอ (video memory) เพื่อให้ใช้โปรแกรมด้านกราฟฟิกได้สวยงามและรวดเร็ว ซึ่งหน่วยความจำนี้อาจใช้แรมธรรมดาหรือแรมแบบพิเศษต่าง ๆ เพื่อให้สามารถทำงานได้เร็วขึ้น เช่น วีดีโอแรม (video RAM) ซึ่งบางครั้งเรียกว่า วีแรม (VRAM) เป็นต้น

สิ่งที่เป็นปัจจัยข้อหนึ่งที่ผู้ใช้จอภาพต้องคำนึงคือ อัตราการเปลี่ยนภาพ (refresh rate) ของการ์ดวีดีโอ โดยภาพที่แสดงบนจอภาพแต่ละภาพนั้นจะถูกลบและแสดงภาพใหม่เริ่มจากบนลงล่าง หาก อัตรการเปลี่ยนภาพในแนวดิ่ง (Vertical-refresh rate) เป็น 60 ครั้งต่อวินาที หรือ 60 Hz จะเกิดการกระพริบทำให้ผู้ใช้ปวดศีรษะได้ มีผู้วิจัยพบว่าอัตราเปลี่ยนภาพในแนวดิ่งไม่ควรต่ำกว่า 70 Hz จึงจะไม่เกิดการกระพริบ และทำให้ผู้ใช้ดูจอภาพได้อย่างสบายตา นอกจากนี้ยังมีอุปกรณ์สำหรับถอดรหัสภาพแบบ MPEG (Motion Picture Experts) ซึ่งอาจอยู่ในรูปของซอฟต์แวร์ หรือฮาร์ดแวร์ที่ติดอยู่บนการ์ดวีดีโอ อันจะทำให้สามารถแสดงภาพเคลื่อนไหว เช่น ภาพยนตร์ต่าง ๆ บนจอคอมพิวเตอร์ได้อย่างต่อเนื่อง

อุปกรณ์ฉายภาพ (Projector)
เป็นอุปกรณ์ที่นิยมใช้ในการเรียนการสอนหรือการประชุม เนื่องจากสามารถนำเสนอข้อมูลให้ผู้ชมจำนวนมากเห็นพร้อม ๆ กัน อุปกรณ์ฉายภาพในปัจจุบันจะมีอยู่หลายแบบ ทั้งที่สามารถต่อสัญญาณจากคอมพิวเตอร์โดยตรง หรือใช้อุปกรณ์พิเศษในการวางลงบนเครื่องฉายภาพข้ามศีรษะ (Overhead Projector) ธรรมดา เหมือนกับอุปกรณ์นั้นเป็นแผ่นใส่แผ่นหนึ่ง

อุปกรณ์ฉายภาพจะมีข้อแตกต่างกันมากในเรื่องของกำลังส่องสว่าง เนื่องจากยิ่งมีกำลังส่องสว่างสูง ภาพที่ได้ก็จะชัดเจนมากขึ้น กำลังส่องสว่างมีหน่วยวัดค่าอยู่ 3 แบบ คือ LUX , LUMEN และ ANSI LUMEN โดยการวัดค่าแบบ LUX จะวัดค่าความสว่างที่จุดกึ่งกลางของภาพ จึงได้ค่าความสว่างสูงที่สุดเมื่อเทียบกับอีก 2 แบบ การวัดแบบ จะแบ่งภาพออกเป็น 3 ส่วน คือ บน กลางและล่าง และแต่ละส่วนจะถูกแบ่งออกเป็น 3 จุด คือ ริมซ้าย กลาง และริมขวา รวมจุดภาพทั้งหมด 9 จุด แล้วจึงใช้ค่าเฉลี่ยของความสว่างทั้ง 9 จุดคิดออกมาเป็นค่า LUMEN ส่วนการวัดแบบ ANSI LUMEN จะมีมาตรฐานสูงสุด โดยใช้วิธีเดียวกับ แต่จะกำหนดขนาดจอภาพไว้คงที่คือ 40 นิ้ว (หากไม่กำหนด การวัดค่าความสว่างจะสูงขึ้นเมื่อจอภาพมีขนาดเล็กลง)



อุปกรณ์ฉายภาพ



อุปกรณ์เสียง (Audio Output)
อมพิวเตอร์รุ่นใหม่ ๆ มักจะมีหน่วยแสดงเสียง ซึ่งประกอบขึ้นจาก ลำโพง (speaker) และ การ์ดเสียง (sound card) เพื่อให้ผู้ใช้สามารถฟังเพลงในขณะทำงาน หรือให้เครื่องคอมพิวเตอร์รายงานเป้นเสียงให้ทราบเมื่อเกิดปัญหาต่าง ๆ เช่น ไม่มีกระดาษในเครื่องพิมพ์ เป็นต้น รวมทั้ง สามารถเล่นเกมส์ที่มีเสียงประกอบได้อย่างสนุกสนาน โดยลำโพงจะมีหน้าที่ในการแปลงสัญญาณจากคอมพิวเตอร์ให้เป็นเสียงเช่นเดียวกับลำโพงวิทยุ ส่วนการ์ดเสียงจะเป็นแผงวงจรเพิ่มเติมที่นำมาเสียงกับช่องเสียบขยายในเมนบอร์ด เพื่อช่วยให้คอมพิวเตอร์สามารถส่งสัญญาณเสียงผ่านลำโพง รวมทั้งสามารถต่อไมโครโฟนเข้ามาที่การ์ดเพื่อบันทึกเสียงเก็บไว้ด้วย


เทคโนโลยีด้านเสียงในขณะนี้อาจแบ่งได้เป็น 2 ประเภท คือ


Weveform audio หรืออาจเรียกว่า digital audio เป็นเทคโนโลยีที่เปรียบเสมือนการเก็บเสียงลงเทปเพลง แต่ในที่นี้จะเป็นการบันทึกเสียงในรูปของ waveform (รูปแบบคลื่นเสียง) ลงในแฟ้มข้อมูลตามฟอร์แมตต่าง ๆ เช่น .WAV ของ windows เป็นต้น ซึ่งสามารถนำเสียงที่บันทึกไว้นี้อ่านกลับมาเป็นคลื่นเสียงออกทางลำโพงได้และเนื่องจากข้อมูลเสียงที่เก็บไว้อยู่ในรูปของดิจิตอล ทำให้การปรับแต่งเสียงสามารถทำได้โดยสะดวก
MIDI (Musical Instrument Digital Interface) เป็นมาตรฐานของอุตสาหกรรมดนตรีแบบอิเล็กทรอนิกส์ ใช้สำหรับการส่งและแลกเปลี่ยนสัญญาณเสียงในรูปแบบที่อุปการ์อิเล็กทรอนิกส์สามารถใช้งานได้ โดยจะเป็นเทคโนโลยีที่เปรียบเสมือนการเก็บโน้ตเพลง เนื่องจากข้อมูลแบบ MIDI จะเป็นคำสั่งในการสังเคราะห์เสียงแทนที่จะเป็นเสียงเพลงจริง ๆ และจะใช้อุปกรณ์ ซินธิไซเซอร์ (Sythesizer) ในการรับคำสั่งจากข้อมูล MIDI ทำให้สามารถแก้ไขหรือปรับแต่งเพลงได้ทีละตัวโน้ต รวมทั้งสามารถปรับแต่งจังหวะได้โดยไม่กระทบกระเทือนถึงระดับเสียงของตัวโน้ต

หน่วยแสดงผลถาวร (Hard Copy)
หมายถึงการแสดงผลที่สามารถจับต้อง และเคลื่อนย้ายได้ตามต้องการ มักจะออกมาในรูปของกระดาษ ซึ่งผู้ใช้สามารถนำไปใช้ในที่ต่าง ๆ หรือให้ผู้ร่วมงานดูในที่ใด ๆ ก็ได้ อุปกรณ์ที่ใช้ เช่น

เครื่องพิมพ์ (Printer)
เป็นอุปกรณ์ที่นิยมใช้กันมาก และมีให้เลือกหลายชนิดขึ้นอยู่กับคุณภาพของตัวอักษร ความเร็วในการพิมพ์ และเทคโนโลยีที่ใช้งาน สามารถแบ่งตามวิธีการพิมพ์ได้ 2 ชนิด คือ

เครื่องพิมพ์ชนิดตอก (Impact printer)
ใช้การตอกให้คาร์บอนบนผ้าหมึกติดบนกระดาษตามรูปแบบที่ต้องการ สามารถพิมพ์ครั้งละหลายชุดโดยใช้กระดาษคาร์บอนวางระหว่างกระดาษแต่ละแผ่นได้ ข้อเสียของเครื่องพิมพ์ชนิดนี้คือ มีเสียงดังและคุณภาพงานพิมพ์ที่ได้จะไม่ดีนักสามารถแบ่งเป็น 2 ชนิดย่อย คือ
เครื่องพิมพ์อักษร (character printer) หมายถึงเครื่องพิมพ์ที่พิมพ์ครั้งละหนึ่งตัวอักษรเท่านั้น ตัวอักษรแต่ละตัวจะถูกสร้างขึ้นจากจุดเล็ก ๆ จำนวนมาก จึงสามารถเรียกอีกอย่างว่า เครื่องพิมพ์แบบจุด (dot matrix printer) นิยมใช้กับเครื่องไมโครคอมพิวเตอร์
เครื่องพิมพ์บรรทัด (line printer) หมายถึงเครื่องพิมพ์ที่พิมพ์ครั้งละหนึ่งบรรทัด เป็นเครื่องพิมพ์ที่พิมพ์งานได้เร็ว แต่จะมีราคาสูง นิยมใช้กับเครื่องคอมพิวเตอร์ขนาดใหญ่ หรือเครื่องพิมพ์ที่มีผู้ใช้หลายคน
เครื่องพิมพ์ชนิดไม่ตอก (Nonimpact printer) ใช้เทคนิคการพิมพ์จากวิธีการทางเคมี ซึ่งทำให้พิมพ์ได้เร็วและคมชัดกว่าชนิดตอก และพิมพ์ได้ทั้งตัวอักษรและภาพกราฟฟิค รวมทั้งไม่มีเสียงขณะพิมพ์ แต่มีข้อจำกัดคือไม่สามารถพิมพ์กระดาษแบบสำเนา (copy) ได้ ที่นิยมใช้ในปัจจุบัน

เครื่องพิมพ์เลเซอร์ (Laser printer)
ทำงานคล้ายกับเครื่องถ่ายเอกสาร คือมีแสงเลเซอร์สร้างประจุไฟฟ้า ซึ่งจะมีผลให้โทนเนอร์ (toner) สร้างภาพที่ต้องการและพิมพ์ภาพนั้นลงบนกระดาษ เครื่องพิมพ์เลเซอร์จะมีรุ่นต่าง ๆ ที่แตกต่างกันในด้านความเร็ว และความละเอียดของงานพิมพ์ โดยในปัจจุบันสามารถพิมพ์ได้ละเอียดสูงสุดถึง 1200 จุดต่อนิ้ว (dot per inchหรือ dpi)
เครื่องพิมพ์ฉีดหมึก (Inkjet printer) นิยมใช้กับเครื่องไมโครคอมพิวเตอร์ ส่วนมากจะสามารถพิมพ์สีได้ ถึงแม้จะไม่คมชัดเท่าเครื่องพิมพ์ชนิดเลเซอร์ แต่ก็คมชัดกว่าเครื่องพิมพ์ชนิดตอก และมีราคาถูกกว่าเครื่องพิมพ์ชนิดเลเซอร์ ทำให้ได้รับความนิยมนำมาใช้งานตามบ้านอย่างมาก
เครื่องพิมพ์ความร้อน (Thermal printer) เป็นเครื่องพิมพ์ที่ให้คุณภาพในการพิมพ์สูงสุด จะมี 2 ประเภท คือ Thermal wax transfer ให้คุณภาพและราคาที่ต่ำกว่า ทำงานโดยการกลิ้งริบบอนที่เคลือบแวกซ์ไปบนกระดาษ ส่วน Thermal dye transfer ใช้หลักการเดียวกับ Thermal wax แต่ใช้สีย้อมแทน จะเป็นเครื่องพิมพ์ที่ให้คุณภาพสูงสุด โดยสามารถพิมพ์ภาพสีได้ใกล้เคียงกับภาพถ่าย แต่ราคาเครื่องและค่าใช้จ่ายในการพิมพ์จะสูงมาก


(1) เครื่องพิมพ์แบบจุด
(2) เครื่องพิมพ์เลเซอร์
(3) เครื่องพิมพ์ฉีดหมึก



เครื่องพลอตเตอร์ (Plotler)
ใช้วาดหรือเขียนภาพสำหรับงานที่ต้องการความละเอียดสูง ๆ นิยมใช้กับงานออกแบบทางสถาปัตยกรรมและวิศวกรรม มีให้เลือกหลายชนิดโดยจะแตกต่างกันในด้านความเร็ว ขนาดกระดาษ และจำนวนปากกาที่ใช้เขียนในแต่ละครั้ง มีราคาแพงกว่าเครื่องพิมพ์ธรรมดา